Ocena brak

Malpolon

Autor /Gonzo Dodano /12.01.2012

Rodzina wężowate, polozowate (Colubridae)

Wygląd: bardzo duży, krępy wąż. Gtowa w środkowej części jest wzdłużnie wgłębiona. Górna szczęka wystaje do przodu, a wyjątkowo duże, osłonięte od góry wystającą listwą oczy mają okrągłą źrenicę. Głowa ubarwiona jednolicie lub pokryta jasnymi i ciemnymi plamami i liniami. Wierzch ciała jest przeważnie żółtawy, jasnoszary, szarobrązowy lub czarniawy, często pokryty małymi, jasnymi i ciemnymi plamami. Brzuch kremowożółty lub żółtoszary, często ciemnoplamisty. Całkowita długość ciała 170, rzadziej do 200 cm.

Występowanie: Półwysep Iberyjski, południowa część Francji oraz północne Włochy i od Istrii przez kraje południowobałkańskie do południowo-zachodniej Azji; północna Afryka.

Środowisko: przede wszystkim otwarte, suche tereny na obszarach równinnych i pagórkowatych, często jednak występuje w wyższych położeniach górskich, gdzie spotyka się go jeszcze na wysokości 2000 m n.p.m. Malpolon zasiedla zazwyczaj położone wśród upraw rolnych wyspowe, poddane silnej operacji słonecznej stanowiska zdziczałej roślinności na kamienistych glebach, skaliste, pokryte zaroślami stoki gór i wzgórza z pryzmami kamieni. Występuje również, ale zdecydowanie rzadziej, w wilgotnych, pełnych kryjówek zaroślach nad brzegami wód.  

Tryb życia: malpolon opuszcza kryjówki zimowe dość wcześnie na wiosnę i wygrzewa się całymi godzinami w promieniach słońca. Jest szybkim i ruchliwym, bardzo płochliwym wężem, przestraszony błyskawicznie ucieka, potem często jednak zatrzymuje się i z uniesioną do góry głową rozgląda się dokoła. Rozzłoszczony syczy głośno i energicznie kąsa. Zimowanie trwa od końca października do początku marca. Za kryjówki zimowe służą mu głębokie szczeliny skalne i jamy w ziemi.

Rozród: kopulacja odbywa się w kwietniu lub w maju, W lipcu samica składa w wilgotnym miejscu 8-18 jaj i dobrze je ukrywa. Następnie samica żarłocznie żeruje uzupełniając ubytki energii zużytej na wytworzenie i złożenie jaj.

Pokarm: jaszczurki, węże, gryzonie i ptaki. Malpolon jest zawziętym łowcą zaciekle atakującym swoje ofiary i uderzającym w którekolwiek miejsce ich ciała. Dysponuje wprawdzie zupełnie dobrze funcjonującymi zębami jadowymi, ale pokonuje swoją zdobycz chwytając ją i owijając się wokół niej. Znajdujące się głęboko z tyłu szczęk zęby jadowe działają zwykle dopiero wtedy, gdy wąż nasunie się pyskiem na zdobycz tak daleko, że zęby jadowe mogą wniknąć w jej ciało. Jad przede wszystkim ułatwia strawienie zdobyczy.  

Wrogowie: głównie gadożer.

Uwagi: malpolon i spora część gatunków z rodziny wężowatych należą do grupy węży określanej jako Opisthoglypha (z greckiego: opis-the - tylny, stojący z tyłu i glyphe - zagłębienie, jama - przyp. tłum.). Oznacza to, że jad ścieka rynienką w zębach jadowych znajdujących się głęboko z tyłu szczęk. Do wniknięcia toksyny do ciała człowieka może dojść więc jedynie wtedy, gdy ręka lub palec znajdą się dostatecznie głęboko wewnątrz pyska (dlatego węże te określa się jako warunkowo jadowite). Szczególnie szybko jad malpolona działa na jaszczurki oraz węże. Zostają one zwykle już po kilku chwilach sparaliżowane.

Malpolon dużych rozmiarów może połknąć zdumiewającą liczbę ofiar jedną po drugiej. Jeśli nadarzy mu się taka okazja, to w przeciągu kilku minut jest w stanie upolować wiele dorosłych osobników jaszczurki zielonej. Nie czeka wówczas na zadziałanie toksyny, lecz łyka zdobycz żywcem. Interesującym przykładem składu jadłospisu tego węża jest znaleziony w żołądku 140-centymetrowej długości malpolona 4,5--centymetrowy żółw lądowy.

Podobne prace

Do góry