Ocena brak

MAKUSZYŃSKI KORNEL

Autor /mamaela Dodano /05.03.2012

MAKUSZYŃSKI KORNEL, ur. 8 I 1884 w Stryju, zm. 31 VII 1953 w Zakopanem, powieściopisarz, felietonista, autor książek dla dzieci i młodzieży. Studiował filologię pol. i romańską na Uniw. Lwow., 1908-10 w Paryżu. W 1905-14 był stałym recenzentem teatr. „Słowa Pol.", 1914 kierownik lit. teatru lwowskiego. Od 1915 w Kijowie prezes Zw. Literatów i Dziennikarzy Pol., kierownik lit. (1915-16) Teatru Polskiego. W1918 zamieszkał w Warszawie. Recenzent lit. i teatr, (obok A. Grzymały-Siedleckiego) „Rzeczypospolitej"; jako krytyk i felietonista współpracował też z „Warszawianką" (1924-29), IKC (1929), „Kurierem Warsz." (1933-39). W 1926 otrzymał państw, nagrodę lit. za poemat Pieśń o Ojczyźnie (1924), zaś 1929 honorowe obywatelstwo Zakopanego, w którym często przebywał, angażując się w życie miasta, a na stałe osiadł po powstaniu warsz.; 1966 otwarto tu muzeum biograficzne M. Odznaczony Złotym Wawrzynem PAL. Debiutował zbiorem wierszy Połów gwiazd (1908) i humoreskami Rzeczy wesołe (1909). Recenzje teatr, zebrał w tomach Dusze z papieru (t. 1-2 1911). W lirykach sięgnął po motywy poezji romant. i postromant. (Narodziny serca 1918; popularne Piosenki żołnierskie 1919). Klasyk humoreski i dowcipnego felietonu, ogłosił zbiory: Awantury arabskie (1913, wznów. 1957), Wycinanki (1925), Żywot pani i inne świecidełka (1929), Listy zebrane (1929), Kartki z kalendarza (1939, wyd. rozsz. 1956). Pierwszą książką dla dzieci był Szewc Kopytko i kaczor Kwak (1912), wznów, w zbiorze utworów fantast. Bardzo dziwne bajki (1916, wyd. rozsz. 1929, wznów. 1958). Wydał powieści z życia artyst. cyganerii Perły i wieprze (1915, wznów. 1947) i Po mlecznej drodze (1917) oraz wspomnienia Bezgrzeszne lata (1925, wznów. 1946, do 1980 6 wyd.), entuzjastycznie przyjęte przez młodych czytelników. Do młodzieży adresował powieści: O dwóch takich, co ukradli księżyc (1928, wznów. 1954, do 1973 6 wyd., ekranizacja 1962), Przyjaciel wesołego diabła (1930), Panna z mokrą głową (1933, wznów. 1948, do 1969 5 wyd.), Skrzydlaty chłopiec(1934, wznów. 1947), Wielka brama (1936, wznów. 1947), Wyprawa pod psem (1936, wznów. 1947, 1957), Awantura o Basię (1937, wznów. 1946, do 1973 9 wyd., ekranizacja 1959), Szatan z siódmej klasy (1937, wznów. 1946, do 1960 4 wyd., ekranizacja 1960), List z tamtego świata (1946), Szaleństwa panny Ewy (1957 i wznów.). Dla dzieci opisał przygody Koziołka Matołka (cz. 1—4 1933-34, wielokrotnie wznawiane od 1957) oraz małpki Fiki Miki (cz. 1-2 1935-36, cz. 3 b.r., cykl wznawiany od 1958); napisał też legendy hist. 0 wawelskim smoku (w: Nowe bajki tego roku wyd. 4 1937) i Wanda leży w naszej ziemi (1938). Książki M. zyskały niezwykłą popularność wśród młodzieży dzięki znajomości psychiki odbiorcy, umiejętności konstruowania atrakcyjnej, często zaprawionej elementami sensacji fabuły. Optymizm, szlachetna postawa moralna zawsze sympatycznych i pełnych życia bohaterów, wiara w dobroć ludzką, współczucie dla pokrzywdzonych - to wartości wychowawcze jego książek. M. wytworzył własny styl, nacechowany humorem, liryzmem i gawędziarską swadą. Przekłady na język ros., czes., ang., franc., węg., hebr., litew., słowac., ormiański.

Utwory wybrane, Kr. 1980 i nast. PSB 19 (A. Hutnikiewicz). 

Krystyna Kuliczkowska

Podobne prace

Do góry