Ocena brak

Łyska

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Długość ciała 38 cm. Dorosłe ptaki łatwo rozpoznać po białym dziobie i białej blaszce czołowej. Samiec waży ok. 600 g, samica do 800 g. Młode do jesiennego pierzenia nie mają czołowej blaszki; wierzch ciała ciemny, szyja i pierś w jasnym, popielatoszarym kolorze. Silne nogi i długie, ciemnozielonkawe palce z płatkami pławnymi. Większość czasu łyski spędzają na wodzie. Pływają wolno, kiwając głową. Czasami wychodzą na brzeg, aby wypocząć i po-skubać trawę, przy najmniejszym zaniepokojeniu uciekają jednak na wodę. Nocują w ustronnym miejscu poza wodą. Do lotu startują zawsze pod wiatr po długim i szybkim rozbiegu. Często biegną bijąc skrzydłami nad powierzchnią wody i nie wznosząc się w powietrze. Głos jednotonowy: wysokie „cip" oraz monotonne „ket".

Środowisko: Ptak wolno płynących i stojących wód z pasami trzcinowisk, w których buduje gniazda. Zasiedla też stawy parkowe i miejskie pozbawione pasa trzcin. Potrzebuje płytkiej wody, bogatej roślinności, mulistego dna i otwartych powierzchni wodnych z łanami pływających liści. Liczba tych ptaków w Europie Środkowej bardzo wzrosła w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. W Polsce jest jednym z najpospolitszych ptaków wodnych. Jesienią łyski zbierają się gromadnie na większych, obfitujących w pożywienie wodach i zostają dopóty, dopóki mogą zdobyć pożywienie lub lód nie zetnie wody. Część ptaków w tych stadach to przybysze z północy i ze wschodu. Wraz z upływem zimy wygasa u łysek instynkt wędrówki i jeśli potem nadejdzie silny mróz, wiele ptaków traci życie.  

Lęgi: Okres lęgowy w Europie Środkowej od połowy kwietnia do późnego lata, na południu także wcześniej. W marcu zajmowane są tereny lęgowe, przy czym z powodu dużej liczby ptaków czasem dochodzi do zaciętych walk o granice rewirów. Do walk włączają się też samice i biją przeciwnika nogami i skrzydłami. Pływające gniazdo zakotwiczone jest na skraju wody wśród wysokich trzcin; niektóre gniazda osłonięte są od góry zagiętymi liśćmi, inne są odkryte.

Rodzice bronią gniazda z ogromną determinacją. Na stawach parkowych łyski wykazują się ogromną odwagą w potyczkach z łabędziami. Niektóre łyski należą do tych nielicznych ptaków, które nie boją się zaatakować człowieka dotykającego gniazda. Niektóre gniazda, zbudowane z suchych trzcin, osiągają wysokość do 20 cm powyżej lustra wody i mają 1 lub nawet 2 pomosty, po których wchodzą do niego dorosłe ptaki, a później także młode.

Gdy samica wysiaduje, samiec nocuje we własnym, specjalnie w tym celu wybudowanym gnieździe. Wzniesieniu zwykle 7-10 jaj, wyjątkowo 15, długości ok. 50 mm, wysiadywanych przez 21-24 dni. Zwykle pisklęta z jednego zniesienia wykluwają się jednego dnia. Przez jeden dzień pozostają w gnieździe, potem rodzina schodzi na wodę i pływa, ale często powraca do gniazda, aby się ogrzać i przez długi czas tu nocuje. Czasami rodzice budują gniazda dodatkowe, w których wypoczywają pisklęta. Młode otrzymują pokarm podawany w dziobie; upominają się o jedzenie kiwając kolorowymi głowami. Podczas pływania młode popiskują „kou-kew-kew", jakby mówiły „tu-jes-tem",

Pożywienie: Z dużą przewagą roślinnego: pędy, owoce i korzenie roślin wodnych i przybrzeżnych. Do tego jako dodatek owady, ślimaki, małże. Niektóre łyski plądrują gniazda innych ptaków wodnych. Pokarm zbierają zwykle z powierzchni wody, ale także zdobywają go z dna w czasie nurkowania, w razie potrzeby z głębokości 4 m, chociaż łyski w swoim lekkim upierzeniu wyskakują jak korek na powierzchnię, jeśli tylko przestaną pod wodą wiosłować. Ich mięso ma stęchły smak, mimo to tu i ówdzie poluje się na nie dla sportu. W Polsce łyska znajduje się na liście ptaków łownych z czasem ochronnym. Pozostałe ptaki z rzędu żurawiowych znajdują się pod całkowitą ochroną.

Podobne prace

Do góry