Ocena brak

Luki w prawie

Autor /ziutek Dodano /22.03.2011

Statyka i dynamika stosunków społecznych jest najczęstszą przyczyną tego, że prawodawca czegoś nie przewidział, a co za tym idzie nie uregulował w obowiązującym prawie.

Zjawisko luki w prawie ma miejsce wówczas, gdy w obowiązującym prawodawstwie brak jest normy, która mogłaby być zastosowana w jakimś konkretnym przypadku. Brak ten może być powodowany różnymi sytuacjami, stąd wyróżnimy trzy rodzaje luk w prawie:

1. luka aksjologiczna (ocena, wartościująca lub luka de lege ferenda) zachodzi, gdy ustawodawca nie uregulował (nie nakazał i nie zakazał) określonego zachowania, mimo że ktoś uważa na gruncie ocen, których jest zwolennikiem, że dane zachowanie powinno być przedmiotem regulacji prawnej, np. jakiś czyn powinien być uznany za przestępczy,

2. luka logiczna- występuje. gdy many do czynienia z dwoma sprzecznymi normami prawa istniejącymi w systemie prawa i normy te nie dają się ze sobą pogodzić, a regulują ten sam stan faktyczny. Te sprzeczne normy regulujące ten sam stan faktyczny w sposób wykluczający się należy uchylić, przyjmując, że na ten sam temat prawodawca się nie wypowiedział, przy czym uchylać te normy możemy tylko jeśli mają jednakową moc prawną. Drugą przesłanką uchylenia jest data wejścia w życie tej normy- musi to być bowiem ten sam termin wejścia w życie obu aktów,

3. luka strukturalna (konstrukcyjna) jest wynikiem wad występujących w systemie prawa- normy prawne o wyższej mocy prawnej są unieruchamiane przez brak norm o niższej mocy, które warunkują ich realizację. Sytuacja taka ma miejsce, np. gdy jakieś uprawnienie zostało sformułowane w normie pochodzącej z ustawy, a brak rozporządzenia wykonawczego do ustawy może uniemożliwić korzystanie z tego uprawnienia. Usuwanie luk z obowiązującego prawa: W przypadku stwierdzenia luki w obowiązującym prawie, najczęściej rozstrzygnięcia następują na podstawie analogii, o ile nie usunie ich sam prawodawca.

Przesłanką stosowania analogii jest zasada, że zbliżone pod względem treści stosunki społeczne powinny być przez prawo traktowane w sposób analogiczny. Stosowaniem analogii zajmują się organy stosujące prawo, a proces wypełniania luk w prawie jest swoistym rozwijaniem materiału normatywnego przez te organy. Wyróżniane są: analogia z ustawy (analogia legis) i analogia z prawa (analogia iuris).

Analogia legis polega na takim działaniu podmiotu stosującego prawo, w wyniku którego stan faktyczny przez prawo nieuregulowany zostaje podciągnięty pod normę prawną regulującą stan faktyczny podobny. Przywiązuje się wagę zarówno do podobieństwa stanu faktycznego. jak i do celu normy. Jeśli zatem pewien stan faktyczny został już uregulowany, to stan faktyczny będący do niego zbliżony, powinien być potraktowany przez prawo analogicznie.

Analogia iuris polega na tym, że sytuacje nie przewidzianą przez ustawę rozstrzyga się na podstawie ogólnych ocen wyprowadzonych z większej liczby obowiązujących norm. Podmiot stosujący prawo „ tworzy” tak jakby normę prawną na użytek jednorazowego rozstrzygnięcia. Bierzemy w tym wypadku pod uwagę nie cel poszczególnej normy, lecz ogólną intencjęobowiązującego w danej dziedzinie prawodawstwa. „Utworzona” przez stosującego prawo norma musi być zgodna z zasadami systemu prawa.

W systemie polskiego prawa analogii- tak z prawa, jak i z ustawy- nie wolno stosować na gruncie prawa karnego materialnego!

Podobne prace

Do góry