Ocena brak

Ludwik Feuerbach (1804 - 1872) - Gnoseologia

Autor /BenTen Dodano /14.07.2011

Feuerbach wyróżniał poznanie zmysłowe i racjonalne jako dwa szczeble poznania. „Świat stoi otworem jedynie przez otwartą głowę, a otworami głowy są tylko zmysły. Natomiast myślenie izolowane, zamknięte w sobie, myślenie bez zmysłów, bez człowieka, poza człowiekiem, jest absolutnym podmiotem, który nie może być przedmiotem dla innych i nie powinien nim być. Ale właśnie dlatego, mimo wszelkich wysiłków, nigdy i nigdzie myślenie to nie znajduje drogi do przedmiotu, do bytu; podobnie jak oddzielona od tułowia głowa nie znajduje drogi do pochwycenia przedmiotu, ponieważ brakuje jej środków - narządów chwytania”. Żaden z tych etapów nie jest ważniejszy od drugiego, oba są niezbędne.   

Przedmiotem poznania jest przyroda. Poznanie przebiega od przyrody, danej nam poprzez zmysły - do myśli. Sam człowiek, jako część natury, również jest obiektem poznania. Przedmioty oddziałując na nasze zmysły, wytwarzają w nich wrażenia, które w swojej treści są materialne. Te są podstawą tworzenia się wiedzy zmysłowej - i jest to pierwszy szczebel poznania. Po uzyskaniu wrażeń włącza się rozum, który posługując się abstrakcją, przechodzi od tego, co jednostkowe do tego, co ogólne, powtarzalne - i jest to drugi szczebel poznania, poznanie umysłowe.   

Feuerbach przestrzegał, by w poznawaniu  świata nie popełniać błędu polegającego na odrywaniu tego, co ogólne od tego, co jednostkowe (gnoseologiczne  źródła idealizmu). „Tylko istota realna poznaje rzeczy realne tylko tam, gdzie myślenie nie jest przedmiotem dla siebie samego, lecz orzecznikiem rzeczywistej istoty, tylko tam myślenie nie jest oddzielone od bytu”. Spełnienie tego warunku pozwala respektować zasadę gnoseologiczną, jaką jest jedność myślenia i bytu. Zasada ta głosi,  że byty rzeczywisty i myślany są tożsame, różnią się tylko tym, iż rzeczywistość przedstawia się jednostkowo, a myśl ogólnie.     

Feuerbach uważał, że ludzie poznając zmysłowo świat, przed kontaktem zmysłowym z rzeczywistością, posiadają już wcześniej ukształtowane „wyobrażenia i fantazje”, bo „pierwszy ogląd dokonywany przez człowieka jest przecież tylko oglądem wyobrażenia i fantazji”. Filozofia powinna więc pomagać człowiekowi w zbliżaniu się do poznawanych rzeczy, pomagać przedostać się przez mgłę wyobrażeń i fantazji po to, by dotrzeć do rzeczywistego oglądu zmysłowego.

Podobne prace

Do góry