Ocena brak

Lubiąż

Autor /tosia Dodano /15.01.2013

Wieś w Dolinie Odry, 21 km na pn. wsch. od Legnicy.
Osadnictwo od neolitu. Pierwsza wz­mianka z 1175. Prawa miejskie 1249-1849. W 1150 osadzono tu Benedyktynów, których już ok. 1163 książę wrocławski Bolesław I Wysoki zastąpił Cystersami. Po wojnie trzydziestoletniej ekonomiczny i kul­turalny rozkwit klasztoru, czołowego na Śląsku. Po sekularyzacji w 1810, w budynku klasztornym od 1823 zakład psychiatryczny. Pod koniec II wojny światowej Niemcy mieli tu urządzić w podziemiach tajemniczą fabrykę. Po zespół 1945 zdewastowany i opuszczony, częściowo później przeka­zany na składnicę muzealną i księgarską. Od 1968 prace konserwatorskie w niektórych ważniejszych pomieszczeniach.
Kompleks o fasadzie długości 228 m i 118 m szerokości, wzorowany na planie jero­zolimskiej świątyni, należy donajwiększych i najcenniejszych w Europie Środkowej.
Na miejscu starszych budowli, w 1681-99 powstał pałac opacki (przeb. w 1733-40), a w 1695-1715 - klasztor. Między nimi, za barokową fasadą, gotycki kościół z ok. 1307-40.
Kościół to trzynawowa bazylika. Jej bogate wyposażenie, w tym duże i cenne obrazy M. Willmanna, zdewastowano i rozgra-biono w 1945 (był tu radziecki lazaret). Zachowały się jedynie płyty nagrobne książąt i opatów, w tym brązowa Bolesława Wysokiego, oraz fragmenty romańskiej ka-mieniarki. W odnowionej po 1975 krypcie m.in. trumna Willmanna, który w 1660­1700 mieszkał w Lubiążu i pracował dla Cystersów.
Od pn. do transeptu dobudowano ok. 1710 Kaplicę Loretańską, zaś do pn.-zach. narożnika kościoła przylega Kaplica Książęca z 1311-12 na planie centralnym, o bogatej dekoracji. W 1352 spoczął tu książę brzesko-legnicki Bolesław III Szczodry.
Od pn. pałac opacki. Jego Sala Książęca przechodzi przez dwie kondygnacje. Odrestaurowana od lat 60., uchodzi za jedno z najpiękniejszych barokowych wnętrz w Europie Środkowej. Podwieszony pod całym sufitem plafon i cykl dziesięciu obrazów to dzieło K. F. Bentuma. Liczne rzeźby F. J. Mangoldta, w tym austriackich cesarzy, personifikacje kontynentów i bo­gów greckich. Sztukaterie A. Provisore.
W części klasztornej (na prawo od ko­ścioła) na parterze letni refektarz z freskami F. A. Schefflera, nad nim bogato dekorowa­na biblioteka z freskami Bentuma: apoteoza wiedzy, na drugiej kondygnacji sceny z dzie­jów zakonu.
Naprzeciw skromny barokowy kościół św. Jakuba, zbudowany w końcu XVII w. na 
miejscu romańskiego, w 1810-1945 ewangelicki, odbudowany w 1960-64 jako rzymskokatolicki. Wnętrze rozgrabione
w 1945.
W sąsiedztwie budynki gospodarcze i bra-
mny z XVII-XVIII w.
Na pn.-zach. skraju wsi, 2 km na pn. od klasztoru, malowniczo usytuowany ba­rokowy kościół św. Walentego z 1734-43 (na miejscu romańskiego). Obszerne i jasne wnętrze bogato dekorowane. W prawej kaplicy i ołtarzu głównym malowidła Bentuma, pozostałe - jego ucznia J. Axtera. Wartościowe rzeźby i ambona to dzieła Mangoldta. W ołtarzu pierwszej południo­wej empory obraz M. £. Willmanna, syna Michała, w pozostałych tego ostatniego lub jego uczniów.

Podobne prace

Do góry