Ocena brak

Lodówka (ptak)

Autor /Benon Dodano /26.01.2012

Wygląd: Mała kaczka morska; pływa jak ry-bitwa z przednią częścią ciała głęboko zanurzoną w wodzie, a zaniepokojona z wysoko podniesionym długim spiczastym ogonem. Tę ozdobę, przedłużone środkowe sterówki - które zresztą zwykle leżą w wodzie - mają tylko kaczory, co powiększa ich długość ciała do 53 cm (samice mają ok. 46 cm). Kaczor ma te pióra także w spoczynkowej szacie późnym latem: z czarną głową i szyją, białymi policzkami i bokami tułowia wygląda równie okazale, jak w czarno-białej szacie godowej. Skromnie ubarwiona samica odznacza się wyblakłą, ciemniejszą plamą policzkową na jaśniejszym tle.

Oprócz tego u lodówek występuje cała gama szat przejściowych i młodocianych, jednak skrzydła zawsze są jednolitego, ciemnego koloru. Lodówki mogą się unieść w powietrze z wody bez rozbiegu. Zwykle lecą nisko, szybko uderzając skrzydłami, z prędkością ok. 100 km/godz, W locie chętnie wydają głos. Na wodę siadają piersią i z wyciągniętymi do tyłu nogami jak nury. Zawołanie tokowe kaczorów to mile i czysto brzmiące, donośne ,,au-au-u-aulik".  

Środowisko: Daleka północ - od granicy tundry krzewinkowej do pasa ławic lodowych. Im dalej na południe wybierane są miejsca lęgowe, tym częściej zakładane są w górach i zawsze ponad górną granicą lasów. Najczęstsza kaczka północnych krańców Arktyki; w okresie lęgowym wszędzie w tundrze rozbrzmiewają jej śpiewne zawołania tokowe. Po okresie lęgowym ptaki z powrotem wracają na morze. Poza okresem godowym nie „wychodzą" na ląd; wypoczywają i śpią daleko na morzu, jedynie w poszukiwaniu pokarmu zbliżają się do wybrzeży, gdzie nurkują do dna.

Wybierają osłonięte zatoki i spokojne wody między wyspami, a przed burzami i sztormami uciekają chmarami do ujść rzek. Ważne tereny zimowisk znajdują się na zachodnim Bałtyku wokół wyspy Olandia, ale także na południowych wybrzeżach Morza Bałtyckego. U polskich wybrzeży zimuje bardzo licznie; największe stada obserwuje się corocznie koło Wolina. Inne stada zimują przed norweskim wybrzeżem na wysokości Wysp Owczych i tylko w największe mrozy pojawiają się w większej liczbie w Zatoce Helgolandzkiej.

Lęgi: Lodówki gnieżdżą się najchętniej na niewielkich wysepkach, małych, płytkich stawach i jeziorach tundry. Początek lęgu pod koniec maja i na początku czerwca, w zniesieniu 5-6 jaj wysiadywanych 23-24 dni. W pierwszej połowie okresu wysiadywania kaczor czeka na wodzie na swoją kaczkę. Gdy w nocy schodzi ona z gniazda na żer, przyłącza się do niej. Po wykluciu się piskląt matka często musi stoczyć o dzieci wiele walk z wydrzykami i dużymi mewami. Jeżeli napastnicy atakują we dwójkę, zwykle zwyciężają. W pierwszych dniach po wykluciu młode pozostają na stawach w tundrze. Gdy zaczynają latać, matka prowadzi je izeką lub potokiem do morza.

Pożywienie: Jest wprawdzie najmniejszą, ale za to najzręczniejszą grążycą. W morzu nurkuje do 30 m głębokości. W słodkich wodach, gdzie opór wody jest mniejszy, znajdowano je w sieciach rybackich wyciąganych z głębokości 55 m. Lodówki suną pod wodą jak alki z na wpół otwartymi skrzydłami. Potrafią po wynurzeniu się od razu wzlecieć w powietrze i odwrotnie: rzucić się do wody bezpośrednio z lotu. Z łatwością nurkują na dwie minuty i zjadają pokarm pod wodą; polują przede wszystkim na małże, a także na skorupiaki, larwy owadów i ryby, które czasem usiłują wybierać z sieci rybackich, przypłacając to nieraz życiem. Takie pożywienie nadaje ich mięsu smakzjełczałego tranu, mimo to na wschodzie dziesiątki tysięcy tych ptaków jest łapanych w sieci i sprzedawanych na targu.

Inne informacje: Tysiące lodówek ginie corocznie na tzw. chorobę olejową, czyli wskutek zetknięcia się z plamami ropy naftowej na morzu. Ropa skleja pióra i powoduje, że ptaki przemarzają; dostaje się też do przewodu pokarmowego i zatruwa ptaki. Fale wyrzucają chore lub martwe lodówki na plażę.

Podobne prace

Do góry