Ocena brak

Lodowce górskie

Autor /Sebek123 Dodano /27.05.2011

Lodowce górskie składaj ą się z pola firnowego i jęzora lodowcowego. Pole firnowe położone powyżej granicy wiecznego śniegu stopniowo wypełnia się lodem lodowcowym. Gdy lodu jest już tak dużo, że nie mieści się w polu firnowym, dolna jego warstwa pod naporem leżącej wyżej pokrywy jest wyciskana i spływa jęzorami w dół, wykorzystując naturalne obniżenia te­renu, tj. doliny górskie.

Ruch lodu w jęzorach lodowcowych następuje przez ześlizgiwanie się po nachylonym podłożu -jęzor płynie, gdyż lód lodowcowy pod wpływem ciśnienia zachowuje się jak ciało plastyczne. Prędkość tego ruchu bywa różna, np.w Alpach jęzory spływaj ą z prędkością 80-150 m/rok, a w Himalajach 700 - 1300 m/rok. Jęzor lodowcowy nie spływa z taką samą prędkością na całej swej szerokości, prędkość ruchu jest największa w środkowej części, znacznie mniejsza przy zboczach doliny. Dlatego w lodowcu tworzą się spękania - szczeliny.

Jęzor lodowcowy, spływając w dół, przekracza granicę wiecznego śniegu, poniżej której ulega ablacji (topnieniu) i sublimacji (parowanie lodu). Jeśli dopływ lodu z pola firnowego przewyższa topnienie, czoło lodowca przesuwa się do przodu, co nazywamy transgresją lodowca. Przy zachowanej rów­nowadze między topnieniem a dostawą lodu, lodowiec nie zmienia swojego zasięgu. Jeśli topnienie jest szybsze niż dopływ lodu z pola firnowego, nastę­puje cofanie się czoła, czyli regresja.

W zależności od cech ukształtowania powierzchni z pola firnowego może spływać jeden lub kilka jęzorów. Lodowce górskie mogą zatem mieć różne kształty i rozmiary, co jest podstawą wyróżnienia kilku ich rodzajów, a mianowicie lodowca typu:

alpejskiego - z dużym, wklęsłym polem firnowym, z którego spływa jeden długi jęzor wypełniający dolinę. Lodowce alpejskie są charakte­rystyczne dla obszarów górskich strefy umiarkowanej.

himalajskiego - o licznych długich jęzorach łączących się ze sobą. W lo­dowcach tego typu może dochodzić do łączenia się jęzorów po­chodzących z różnych pól firnowych.

cyrkowego (pirenejskiego) - niewielkiego lodowca ograniczonego do pola firnowego.

norweskiego (fieldowego) - o charakterystycznej dużej czapie lodowej po­łożonej na rozległych płaskich terenach, z której spływa kilka krótkich i szerokich jęzorów.

piedmontowego ( podgórskiego) - tworzącego zwartą pokrywę lodową na równinnym przedpolu gór, powstającą z połączenia kilku jęzorów spływających z różnych pól firnowych. Lodowce tego typu wy­stępują na Alasce.

Podobne prace

Do góry