Ocena brak

Lingwistyczne podstawy logopedii - Jak poznajemy rzeczywistość językową?

Autor /Klarysa Dodano /08.03.2013

Człowiek stara się „oswoić” otaczający świat - poznać różne jego wymiary:transcendentny (boski), przyrodniczy, społeczny (ludzki) oraz samego siebie.Czyni to dla zaspokojenia swoich różnorodnych potrzeb, np. głodu, chęci dominowanianad innymi, przeżycia piękna czy zaspokojenia ciekawości. W dziejachludzkiej kultury wykształciły się pewne typy poznawania świata. Obokzwykłego poznania potocznego wyróżnia się także poznanie religijne, artystyczne,filozoficzne i naukowe. Ten sam fragment rzeczywistości może być obiektemodmiennych działań poznawczych, dających różne obrazy. Nawet w obrębie tego samego typu poznania złożoność świata i jego poznawania sprawia, żeotrzymujemy różne obrazy, trudne nieraz do uzgodnienia.

Rzeczywistość językowa stanowi taki skomplikowany fragment świata (nazywanym.in .językiem, mową), którego granice nie jest łatwo wskazać i na którymożna różnorako patrzeć. Stąd istnieje wiele definicji języka i mowy, zasadniczosię od siebie różniących. W poszczególnych ujęciach poznawczychterminom język i mowa przypisuje się różne treści. Taka sytuacja w wielu naukach,zwłaszcza humanistycznych, nie jest niczym nadzwyczajnym. Nie przeceniajmyzatem wartości definicji i nie traktujmy ich jako wyrazu prawd absolutnych.Ich znaczenie trzeba zawsze rozpatrywać na tle szerszych koncepcji(teorii) naukowych, których są elementami. Pamiętajmy także, że stan wiedzynaukowej na każdym etapie poznania jest tylko przystankiem na drodze ukierunkowanegodążenia do prawdy.

Porównajmy dwie definicje terminu język z Encyklopedii językoznawstwaogólnego (red. K. Polański, Wrocław 1999):

1. Język to system znaków (prymamie dźwiękowych, wtórnie pisanych i in.)służący do porozumiewania się w obrębie danej społeczności.

2. Język to rzeczywistość psychiczna (umysłowa), która leży u podstaw mówieniai tworzy kompetencję użytkownika języka.

Zwróćmy uwagę, że żadna z nich nie obejmuje całej rzeczywistości językowej.Obie lokują to, co nazywają językiem, w różnych miejscach tej rzeczywistościi przypisują mu inne cechy.

Definicja 1. wskazuje, że składa się on zeznaków, które są zorganizowane, uporządkowane w system, funkcjonującyw określonej społeczności jako narzędzie komunikacji. W takim ujęciu - strukturalistycznym- podkreśla się jednolitość i abstrakcyjność języka (systemu).

Definicja 2. - związana z generatywizmem - na plan pierwszy wysuwa świadomośćjęzykową (kompetencję) użytkowników oraz podkreśla jej rolę w tworzeniu wypowiedzi.

Podobne prace

Do góry