Ocena brak

ŁEMPICKI STANISŁAW

Autor /mamaela Dodano /04.03.2012

ŁEMPICKI STANISŁAW, ur. 25 V 1886 w Kamionce Strumiłowej pod Lwowem, zm. 2 XII 1947 w Krakowie, historyk literatury, oświaty i kultury. Studiował na Uniw. Lwow. pod kier. J. Kallenbacha i W. Bruchnalskiego (1904-11, doktorat 1913). Początkowo nauczyciel gimn., gł. we Lwowie, w dobie I wojny świat, sporządził dwie antologie patriot.: Polska pieśń wojenna (z A. Fischerem, 1916) i Polskie serce (opowiadania, 1917). W 1924 objął" katedrę oświaty i szkolnictwa na UJK, tworząc wokół niej żywy ośrodek badawczy; 1939—41 i 1944/45 wykładał literaturę staropol. na Uniw. im. I. Franki, od 1945 prof. UJ. Współpracownik —> Ossolineum, 1925-27 kier. lit. Zakładu, był inicjatorem wielu wydawnictw dydakt., podręczników, serii. Czł. komitetu red. „Pamiętnika Lit." (1925-37); red. nacz. Encyklopedii wychowania (t. 1-3, 1933-39), red. czasopisma hist.-oświat. „Minerwa Polska" (1926, 1930). Czł. TNLw. (1928), PAU (1929,1946), współzałożyciel Tow. Przyjaciół Ossolineum we Wrocławiu (1946).

Zainteresowania badawcze Ł. koncentrowały się gł. na kulturze i literaturze epoki renesansu. Wiele prac poświęcił problematyce mecenatu kult., szczegółowo przedstawiając zwł. rolę J. Zamoyskiego (Działalność Jana Zamoyskiego na polu szkolnictwa 1921, Medyceusz polski XVI wieku, w tomie zbiór, pod red. Ł. Szymon Szymonowicz i jego czasy 1929); podnosił też znaczenie intelektualnych kontaktów między-nar., ukazując rozległe powiązania pol.-wł. oraz wpływy eur. ośrodków akad. (Wenecja, Padwa, Strasburg) na kulturę pol. „Złotego Wieku" (Manucjusze weneccy a Polska, „Pam. Lit." 1926). W syntet. rozprawach: Humanizm i renesans w Polsce (referat na Zjeździe im. Kochanowskiego 1930) oraz Rola Wieku Złotego w dziejowym procesie formowania się polskiej kultury duchowej (w tomie zbiór. Kultura staropolska 1932) wniósł wiele nowych poglądów n.t. genezy, istotnych treści i periodyzacji epoki, formułując pojęcie humanizmu renesansowego. Jako historyk literatury zasłużył się zwł. badaniem twórczości J. Kochanowskiego (studia o Trenach, Fraszkach, próbach epickich) i poetów kręgu zamojsko-lwowskiego: Sz. Szymonowica i P. Cieklińskiego. Pisał też o Krasickim, Mickiewiczu i Słowackim. Był znakomitym popularyzatorem. Studia jego odznaczają się przejrzystością kompozycji i stylu, sugestywnością wywodu. Część rozproszonego dorobku zebrano w tomie Renesans i humanizm w Polsce (1952, przedm. K. Budzyka), pośm. sukcesem Ł. stały się też dwa utwory wspomnieniowe: Wspomnienia ossolińskie (1948) i Złote paski (1957) - autobiogr. opowieść o l. szkolnych i uniwersyteckich.

PSB 18 (J. Hulewicz); H. BARYCZ S.Ł. jako badacz polskiego renesansu, w: W blaskach epoki odrodzenia, W. 1968.

Henryk Barycz

Podobne prace

Do góry