Ocena brak

Leming górski

Autor /Epik Dodano /31.01.2012

Nie każdy wie, że leming górski jest bliskim krewniakiem naszych norników. W latach gwałtownych wzrostów populacji lemingi podej­mują długie wędrówki, w czasie których wiele z nich ginie.
Pomimo samotniczego trybu życia leming górski jest zwierzęciem bardzo płodnym. Co kilka lat jego populacja staje się tak wielka, że ssaki rozpoczynają masowe migracje na są­siednie tereny, aby znaleźć pożywienie. Wbrew panującym opiniom nie są to wędrówki w celu popełnienia samobójstwa.
Futerko krępego i niewielkiego leminga gór­skiego jest charakterystycznie ubarwione. Na grzbiecie, który jest pokryty żóftobrązowym wło­sem, widnieją czarne paski i plamki. Ich układ u poszczególnych osobników jest różny. Podgardle i spód ciała są porośnięte o wiele jaśniejszą sier­ścią. W chwili zagrożenia leming stroszy futerko i nadyma się oraz unosi brodę, ukazując silnie kon­trastowy wzór ubarwienia głowy.
Leming górski, zwany także lemingiem norwe­skim, jest spokrewniony z nornikami i jest do nich podobny. Jego czaszka jest szczególnie szeroka w stosunku do wielkości tułowia. Małe oczy i uszy gryzonia są prawie niewidoczne spod gęstego futer­ka, a nogi oraz ogon są krótkie. Na kciukach przed­nich łap zwierzęcia znajdują się duże, spłaszczone pazury, które osiągają największe rozmiary w okresie zimy i służą lemingowi do wygrzeby­wania nor i pokarmu spod śniegu.
Lemingi są dobrze przystosowane do życia w mroźnych, surowych warunkach skandynaw­skiej tundry oraz gór, które zamieszkują. Futro tych małych ssaków jest długie, gęste i nieprzemakalne. Lemingi mają dobrze wykształcony słuch i węch, co pozwala im w porę wykryć drapieżnika oraz z łatwością, po zapachu, poznać granice terytoriów sąsiadujących osobników. Chociaż na północy zie­mia jest przez wiele miesięcy w roku pokryta śnie­giem, lemingi nie zapadają w sen zimowy i są aktywne także w zimie.

Letnie środowisko
Na wiosnę i w lecie lemingi przenoszą się zwykle w rejon podmokłych, trawiastych łąk, gdzie wy­grzebują płytkie nory, czasami tylko 5 cm pod po­wierzchnią gruntu. Podziemne korytarze mogą mieć metr długości i prowadzić do kilku komór -gniazdowej, w której jest okrągłe gniazdo wyście­lone trawą i sierścią oraz wielu komór defekacyj­nych. Lemingi wygrzebują także komory służące im do chronienia się przed drapieżnikami, takimi jak na przykład białozory i sowy śnieżne.
Na jesieni, gdy trawy zaczynają schnąć, a ziemia zamarza, lemingi przemieszczają się na wyżej po­łożone, porośnięte mchami rejony tundry. Kiedy obszary te pokryją się śniegiem, lemingi zakładają swoje kryjówki pod białą okrywą. Z uschniętej roślinności budują w śniegu kuliste lub stożkowate gniazdo, którego podstawa znajduje się na zmarz­niętej ziemi. Do miejsc żerowania prowadzi zazwy­czaj kilka korytarzy.

Zwyczaje żerowiskowe
Lemingi są roślinożercami. Ich dieta składa się głównie z zielonych części takich roślin, jak trawy i turzyce. Zjadają także porosty, korzenie, korę i jagody. Skład ich pokarmu zależy od tego, co jest dostępne do zjedzenia w danej porze roku. Zęby trzonowe tych małych gryzoni mają płaskie koro­ny, co jest przystosowaniem do rozcierania często twardych części roślin. Lemingi żerują o każdej porze dnia i nocy, jednak są najbardziej aktywne o świcie i pod wieczór. W trakcie posiłku odgryzają kawałki roślin i wygrzebują spod ziemi korzonki, często korytarze ich nor są wypełnione pękami ścię­tych liści traw.

Środowisko życia
Lemingi górskie z natury są samotnikami i posia­dają ściśle określone areały osobnicze, które zna­czą wydzielinami. Areał osobniczy samca jest zwy­kle dwukrotnie większy od areału samicy. Często obszary te zachodzą na siebie, szczególnie wtedy, gdy liczebność populacji znajduje się w fazie wzro­stu. Wtedy to na jednym hektarze powierzchni może egzystować od 50 do 325 osobników. Kiedy zagęszczenie staje się bardzo duże, samce są agre­sywne względem siebie i dochodzi między nimi do walk w obronie terytoriów.

Rozmnażanie się
Podczas gdy norniki i inne gatunki lemingów roz­mnażają się w określonych porach roku, lemingi górskie mogą rozmnażać się przez cały fok, jed­nak do rozrodu w zimie dochodzi tylko wtedy, gdy temperatura nie jest zbyt niska.
Samica leminga górskiego może w okresie go­dowym, w czasie krótkiego arktycznego lata, wy­dać na świat osiem miotów, a w każdym z nich może być pięć lub sześć młodych. Zdarzały się mioty liczące nawet trzynaście młodych! Potom­stwo może sarno zacząć się rozmnażać, kiedy ukoń­czy 5 tygodni życia, czasami nawet wcześniej.
Po kopulacji samiec zostawia samicę i nie utrzy­muje z nią kontaktu. Młode przychodzą na świat po 16-23 dniach od zapłodnienia.
Noworodki ważą zaledwie 3,3 g, są ślepe i nie­dołężne. Otwierają oczy w 11 dniu życia i po dwóch tygodniach przestają ssać mleko matki. W tym okresie samica jest bardzo opiekuńcza i stara się ratować każde młode, które wyszło nie­opatrznie z gniazda. Matka reaguje na głosy mło­dych - lemingi wydają rozmaite głosy ostrzegaw­cze, wabiące i godowe. Śmiertelność lemingów jest wysoka ze względu na polujące na nie drapież­niki, takie jak sowy śnieżne i lisy. Większość osob­ników żyje przeciętnie tylko rok lub dwa lata.

■ Do grupy Lemmini, do której należy le­ming górski, zalicza się cztery rodzaje i około dziewięć gatunków gryzoni. Leming górski należy do lemingów właściwych. Innym rodzajem lemingów jest na przykład rodzaj Myopus.
■ Żyjąca w niewoli samica leminga gór­skiego, na której przeprowadzano do­świadczenia, urodziła młode po raz pierw­szy w czternastym dniu swego życia! Pewna para lemingów w ciągu 167 dni wydała na świat osiem miotów.
■ Lemingi górskie są zwierzętami często występującymi w skandynawskich opo­wieściach i na dawnych ilustracjach. Po raz pierwszy zostały przedstawione na XVI-wiecznym drzeworycie wykonanym przez szwedzkiego duchownego, który starał się przedstawić wędrówkę tych gryzoni.
■ Śmiertelność lemingów jest bardzo du­ża. Ocenia się, że w okresie rozrodczym do następnego miesiąca przeżywa zaledwie 70 procent osobników.

Leming górski, zwany norweskim (Lemmus lemmus) należy do rodziny Muridae i rzędu Rodentia.
Inne ssaki z tego rzędu to szczury, myszy i norniki,
Występowanie: tundra, góry i lasy północnej Skandynawii
Wielkość: 10-13 cm (długość głowy i tułowia);
Ogon: 1 -2 cm
Masa: 50-90 g

Podobne prace

Do góry