Ocena brak

LAS

Autor /IzaakGgG Dodano /25.07.2013

Formacja roślinna, w której dominują drzewa o koronach stykających się ze sobą. Roślinność lasów zwykle dzieli się na warstwy zwane piętrami: drzewa (drzewostan), krzewy (podszyt), zioła i krzewinki (runo) mchy, porosty. W zależności od typu lasu poszczególne piętra mogą wykazywać się różnicami w bogactwie gatunkowym i wielkości. Las stanowi najbogatszy i najbardziej trwały w danych warunkach środowiska ekosystem, charakteryzujący się największym przyrostem -> biomasy i -» produkcji pierwotnej. Lasy zajmują łącznie 27% powierzchni kontynentów, czyli około 3,5 mld hektarów. Główne typy lasów zależą od strefy klimatycznej, w jakiej się znajdu- J ją. Wilgotne lasy równikowe zlokalizowane są,, jak nazwa wskazuje, wokół równika.

Charakteryzują się wyjątkowym bogactwem gatunkowym, piętro drzew jest bardzo silnie zróżnicowane i dzieli się na kilka poziomów koron, które dodatkowo zasiedlane są przez liczne- epifity i pnącza. Warunki klimatyczne umożliwiają ciągłą wegetację roślin. Dalej w kierunku biegunów rozciąga się strefa lasów podzwrotnikowych suchych, gdzie wegetacja jest ograniczona dostępem do wody. Niższe opady powodują, że w takich lasach przeważa roślinność kserofityczna.

W rejonach podrównikowych, gdzie występuje cykliczność klimatu, z następującymi po sobie porami wilgotną i suchą powstał las monsunowy. Jest on również mniej bogaty gatunkowo od lasu równikowego, ponadto charakteryzuje się zrzucaniem liści przez większość gatunków w porze suchej. W strefie umiarkowanej, w obrębie klimatu oceanicznego, wykształcił się las zimozielony strefy umiarkowanej, złożony z drzew zimozielonych i licznych paproci drzewiastych. W części strefy umiarkowanej o bardziej zaznaczonej sezonowości dominuje ias zrzucający liście na zimę.

Oprócz drzew liściastych, tracących liście, w lasach tych spotykane są także domieszki drzew iglastych, formuje się wówczas las mieszany. Większość terenów, na których dominowała ta formacja, jest obecnie zurbanizowanych iub zajętych przez uprawy. Najdalej na północ się-ga borealny las szpilkowy, czyli tajga, o stosunkowo niskiej różnorodności gatunkowej, ale za to o wysokiej produkcji pierwotnej. Ponieważ w tajdze produkcja przewyższa rozkład materii organicznej dochodzi do akumulacji ściółki. W każdej strefie istnieje szereg odmian lasów, w zależności od szczegółowych warunków klimatycznych i składu gatunkowego.

Biorąc pod uwagę pochodzenie lasów, można je podzielić na pierwotne (naturalne) i powstałe przy udziale człowieka. Te ostatnie dominują na terenach kiedyś zajętych przez iasy zrzucające liście na zimę. W Polsce ostatni fragment lasu naturalnego stanowi Puszcza Białowieska leżąca na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Lasy pokrywają 28,3% powierzchni naszego kraju, z czego prawie 2% chronionych jest na obszarach —» parków narodowych. Najliczniej występują lasy iglaste, zwane borami (78% powierzchni lasów), z dominującym gatunkiem sosny. Z innych formacji występują grądy (10%) oraz łęgi, olsy i buczyny.

Lasy mają bardzo duże znaczenie przyrodnicze i gospodarcze. Stanowią ostoję dla większości gatunków lądowych roślin i zwierząt. Chronią glebę przed erozją i wymyciem, znacząco poprawiają równowagę hydrologiczną, wpływając m.in. na poziom wód gruntowych, a także kształtują klimat.

Postępujący wyręb lasów na święcie powoduje, że rocznie znika ich z powierzchni Ziemi 17 min ha, co prowadzi do coraz poważniejszych problemów klimatycznych, związanych np. z efektem cieplarnianym, Wyrąb lasów równikowych potęguje emisję ditlenku węgla do atmosfery, a wycinanie tajgi ogranicza jego akumulowanie. Trudno przecenić gospodarcze znaczenie lasów, przecie wszystkim są producentem -» drewna, szeroko wykorzystywanego w bardzo wielu dziedzinach życia. Dostarczają także wielu artykułów spożywczych oraz są miejscem rekreacji i wypoczynku. 

Podobne prace

Do góry