Ocena brak

Lalka

Autor /smerf Dodano /08.02.2011

Czas powstania:

Pierwodruk: „Kurier Codzienny” w latach 1887-1889, wyd. Książkowe w 1890 w Wawie.

Czas i miejsce akcji:

Lata 1878-1879 w Wawie(czasem w Zasławku i Paryżu). Jest trochę o pamiętniku starego subiekta (Wojna Ludów-Węgry i Polska,1848), przygotowania do powstania styczniowego i samo powstanie. Są też wspomnienia ojca I.Rzeckiego o wojnach napoleońskich(XVIIiXIX).

Tytuł utworu:

Początkowo myślano, że to o I.Łęckiej, bo jest pusta, sztuczna itp.Na serio tytuł jest bo Prus czytał o procesie o lalkę i wpitolił taki epizod do książki.

Bohaterowie:

Stanisław Wokulski – bogaty kupiec, ma swój sklep w Wawie, zakochany w I. Łęckiej.

Ignacy Rzecki – starszy, samotny gość, uczestnik Wiosny Ludów, maniak Napoleona. Najlepszy przyjaciel Wokulskiego

Julian Ochockiwynalazca, zafascynowany nauką i jej możliwościami.

Izabela Łęcka – młoda, piękna, pusta, pozbawiona wrażliwości, lekceważy uczucie Wokulskiego

Tomasz Łęcki – zubożały arystokrata, sam przed sobą nie chce się przyznać do utraty majątku, bezkrytyczny wobec siebie i warstwy, z której pochodzi

Helena Stawska młoda, ładna kobieta, opuszczona przez męża. Sama wychowuje córkę.

W Lalce ukazane są wszystkie klasy społeczne ówczesnej Polski: - arystokracja: Izabela Łęcka, Tomasz Łęcki, baronowa i baron Krzeszowski, prezesowa Zasławska, Starski, Ochocki, pani Wąsowska. - mieszczaństwo: Stanisław Wokulski, Ignacy Rzecki, Klejn, Marczewski, Lisiecki, Mincel, Szlangbaum, Szuman. - zdeklasowana szlachta: Wirski i ojciec Wokulskiego. - proletariat: Marianna, Węgiełek, Wysocki.

Lalka - jako powieść

Lalka” jest to powieść dojrzałego realizmu - ze względu na skomplikowany obraz przedstawionego świata i jego wieloznaczną koncepcję, kształtuje odmiennie niż dotąd rodzaj fabuły. Konwencjom tradycyjnego romansu, uproszczonym charakterystykom postaci i tła przeciwstawiona jest rozległa epickość, wielowątkowość oraz głębsze związki między psychologicznym wnętrzem postaci a jej decyzjami i działaniem. Nowego sensu nabiera sposób przedstawienia tła społecznego. W powieści realistycznej przestają istnieć jednoznaczne powiązania pomiędzy rolą społeczną a przekonaniami postaci. Autorzy powieści dążą z reguły do skomplikowania tych zależności i - co ważne - do uwypuklenia różnic pokoleniowych. Mogą one stanowić główną siłę motoryczną akcji. Realiści jak sama nazwa wskazuje zobaczyli, że optymistyczne założenia pozytywistyczne nie zdają egzaminu. Powoduje to pesymizm odbijający się w utworach. „Lalka” jest powieścią realistyczną, przez samo to, że nie jest powieścią tendencyjną. Nie pokazuje nam ona jasno do czego mamy dążyć i co jest dobre. Wprost przeciwnie, utwór ten jest wielkim pytaniem o przyszłość, nic tam nie jest do końca jasne, wszystko jest w mniejszym lub większym stopniu skomplikowane. Jak ulał „Lalka” pasuje do określenia powieść realistyczna i to realistyczna krytycznie, rozprawiająca się z hasłami epoki.

Prus skrytykował społeczeństwo polskie. W kraju gdzie większość ludzi to wyzyskiwacze, próżniacy i ci wyzyskiwanie biedacy nie może być dobrze.

Opisy klas: 

Arystokracja w powieści ogólnie jest oceniana negatywnie. Jest pozbawiona jakichkolwiek uczuć patriotycznych. Uważa, że jest stworzona do używania życia, do zapewniania sobie wszelkich przyjemności. Inni są od tego żeby pracować i dawać im pieniądze. Wszelkich ludzi pracy arystokraci traktują jak gorszą rasę. Wyraźnie widać to na przykładzie Izabeli Żydzi są pracowici, systematyczni i oszczędni. Pieniądze wydają mądrze z myślą o przyszłości. Niemcy także są podobnie jak żydzi pracowici i systematyczni. Nie trwonią pieniędzy na próżno. Przedstawicielem jest Mincel, właściciel sklepu, który bardzo dobrze prosperuje. Świadczy to o jego mądrości i pracowitości. Ci ludzie są oceniani pozytywnie przez Prusa.

Mieszczaństwo polskie natomiast jest oceniane bardzo źle. Klejn, Lisiecki, Marczewski zachowują się tak samo jak arystokraci. Wszystkie pieniądze wydają na zabawy, nie myślą o przyszłości. Swoją pracę traktują nieodpowiedzialnie. Z taką postawą są zupełnie bezużyteczni dla kraju.Jedynie Wokulski jest inny. On zajął się handlem i stara się w to wciągnąć jak najwięcej ludzi, szczególnie Polaków. Robi to z myślą o przyszłości kraju (praca organiczna). Pomaga także biednym wydobyć się z dołka.

Zdeklasowana szlachta polska, która nie może się przystosować do popowstaniowej rzeczywistości, tym samym nie przyczyniają się do rozwoju kraju.

Biedota miejska. Będąc w skrajnej nędzy nie potrafi wydobyć się na powierzchnie. Musi im ktoś pomóc i oni muszą też chcieć pracować. Nie wolno pogodzić się ze swoim losem. Wokulski pomógł Mariannie, Wysockiemu, Węgiełkowi i ci pracują dla dobra swojego i kraju.

Podobne prace

Do góry