Ocena brak

KWADRYGA, grupa lit. działająca w Warszawie

Autor /niesciagaj Dodano /02.03.2012

KWADRYGA, grupa lit. działająca w Warszawie 1926-33. Założona przez M. Bibrowskiego, S. R. Dobrowolskiego (inicjator przedsięwzięcia) i W. Wemica, do których dołączyli niebawem S. Flukowski, K. I. Gałczyński (przejściowo), A. Maliszewski, W. Sebyła, L. Szenwald, nieco później S. Ciesielczuk i W. Słobodnik. Organem grupy było czasopismo o tej samej nazwie, wyd. od wiosny 1927 do czerwca 1931, zrazu nieregularnie, od 1929 jako miesięcznik; początkowo red. przez Bibrowskiego, który pełnił funkcję kierownika lit., od października 1929 przez Sebyłę, jako red. naczelnego. Do współpracowników, poza czł. grupy, należeli J. Czechowicz, M. Piechal, N. Rydzewska, E. Szemplińska, A. Wolica, sporadycznie publikowali też m. in. J. Braun, E. Boye, B. Miciński, Cz. Miłosz, S. Napierski. Pismo dysponowało własną serią wydawn. Biblioteka K, w której 1929-30 ukazało się 12 tomów poezji i prozy: Ciesielczuka, Czechowicza, Dobrowolskiego, Flukowskiego, Gałczyńskiego, Maliszewskiego, Piechala, Rydzewskiej, Sebyły, Słobodnika i Wolicy, 1929 wydano kilka nrów pisma satyr. „Czerwony Lew", urządzano spotkania autorskie, również poza Warszawą. Po rozpadzie grupy, spowodowanym rozbieżnościami wśród członków i trudnościami w finansowaniu własnego organu, próbę wznowienia działalności grupowej podjął 1937 Dobrowolski wydając „Nową Kwadrygę", pismo o wyraźnej orientacji lewicowej, zawieszone wkrótce przez władze (ukazało się 5 nrów).

W programowych wystąpieniach K. określała się opozycyjnie zarówno wobec „bezideowości i aintelektualnego witalizmu" —> Skamandra, jak wobec „estetyzmu" Awangardy Krak. (grupa —> „Zwrotnicy"). W wypowiedziach Bibrowskiego, Dobrowolskiego, Sebyły i Szenwalda próbowała formułować program „poezji uspołecznionej" - literatury zaangażowanej i komunikatywnej, związanej z życiem i pracą prostych ludzi, nobilitującej trud twórców współcz. cywilizacji technicznej. Powołując się na patronat ideowy C. Norwida i nawiązując do myśli S. Brzozowskiego, K. podejmowała zagadnienia stosunku pracy do twórczości artyst. oraz powinności moralnych i roli społ. twórcy, któremu przyznawała zarówno status wyraziciela przeświadczeń zbiorowych, jak romant. poety-kreatora. Grupa nie wykształciła odrębnej poetyki: w twórczości kwadrygantów dominowały wpływy zwalczanego Skamandra, częściowo Awangardy Krak. (zwł. u Flukowskiego), od początku odmienny charakter miała liryka Gałczyńskiego. Członkowie K. uprawiali gł. poezję społ., często o charakterze refleksyjnym, w której dochodziły do głosu rozbieżne tendencje ideowe, od optymistycznej utopii cywilizacyjnego ładu i postępu, do przeczuć rewol. lub katastroficznych wizji zagłady człowieka i natury (zwł. u Sebyły). Obraz cyganeryjno-studenckiego środowiska lit. skupionego wokół K. utrwalony został w wielu wspomnieniach, m. in. Maliszewskiego (U brzegów mojej Wisły), S. M. Salińskiego (Longplay warszawski), S. Sebyłowej (Okładka z pegazem); jego lit. portret pozostawił Uniłowski w powieści —> Wspólny pokój.

OLP VI 1 (W. P. Szymański); W. P. SZYMAŃSKI W połowie dwudziestolecia. Władysław Sebyła i „K.", w: Ballady przed burzą, W. 1961; M. PIECHAL Drugi krok „K.",Poezja" 1968 nr 11; tenże W połowie dwudziestolecia. O „K.", w: Z dziejów czasopism literackich w dwudziestoleciu międzywojennym, Kr. 1970; S.R. DOBROWOLSKI Chmurnie i durnie, W. 1980. 

Andrzej Z. Makowiecki

Podobne prace

Do góry