Ocena brak

Kultura prawna konfucjanizmu

Autor /czeslaw Dodano /22.03.2011

Nazwa „konfucjanizm” pochodzi od nazwiska Konfucjusza, twórcy głównej chińskiej doktryny społeczno- normatywnej, przeniesionej także do innych państw, m. in. do. Japonii, Korei, Indochin, Malezji. Konfucjańską kulturę prawną przenika idea porządku- przekonanie, że sztuczne porządki społeczne są częścią naturalnych porządków wszechświata. Człowiek powinien tak wieść swój żywot, aby nie została zakłócona równowaga harmonii świata i społeczeństwa.

Od zachowania tej równowagi zależy dobrobyt człowieka. Konfucjańską kulturę prawną wyróżnia idea porządku w stosunkach międzyludzkich, jako do pewnego stopnia konsekwencja uporządkowania świata i wnętrza człowieka. Stosunki międzyludzkie powinny układać się według ważności osób- od najwyższej do najniższej. Z idei porządku wynika idea realizmu. Konfucjusz oczekiwał, aby ludzie byli prawi, ale nie wierzył, aby mogli być święci. Formułowanie norm zachowania na miarę możliwości i sił ludzi żyjących w określonych warunkach, zapewniło im dużą skuteczność w praktyce.

Konfucjańską kulturę prawną, dość surową i rygorystyczną, cechuje sceptyczny stosunek do prawa stanowionego. Dla ludzi wiernych ideom naturalnego porządku, naturalnej harmonii i naturalnej hierarchii, sztuczne prawo stanowione jest zbędne. Jest ono natomiast niezbędne dla tych nielicznych członków społeczeństwa, którzy naruszają i wichrzą naturalne porządki. Myśl prawną kultury konfucjanizmu ukształtowały koncepcje li i fa, w czasach najnowszych korygowane elementami komunistycznej i liberalnej doktryny prawnej. Li pojmowano zawsze jako zespoły norm, ale występowały różnice co do ich charakteru: obyczajowego, zwyczajowego itp.

Zawsze te normy miały regulować cztery relacje w stosunkach międzyludzkich: rządzącego i rządzonego, ojca i syna, starszego i młodszego brata, przyjaciela i przyjaciela. Li jest regulatorem ludzkich pragnień, zapisanych dla ochrony ludzi. Li zakazuje naruszania norm przed ich naruszeniem, fa nakazuje karę po ich naruszeniu. Fa, tłumaczone jako prawo, jest jedną z jego stron, silnie podkreślającą role przymusu w prawie. Władza opiera się na sile sankcji prawnych, wymuszających posłuszeństwo zachowań uzgodnionych z prawem.

Aż do początków XX wieku chińska kultura prawna konfucjanizmu nie doprowadziła do powstania szkół prawa i wyodrębnienia się klasycznych zawodów prawniczych. W tradycyjnej kulturze prawnej istniał system hierarchicznie powiązanych ze sobą sądów, ściśle splecionych z hierarchią władz lokalnych i państwowych. Kultura ta polegała jednak na większym zaufaniu do rozstrzygania sporów prawnych w drodze koncyliacji, niż rozstrzygnięć sądowych, co wynika z jej sceptycyzmu wobec prawa stanowionego. Według konfucjanizmu mądry i cnotliwy człowiek zyskuje szacunek, jeśli unika konfliktów, a trudne do uniknięcia konflikty rozwiązuje samodzielnie, na drodze rozjemczego porozumienia się bez udziału sądów państwowych. Każdy, kto przenosi spór na drogę sadową, musi pamiętać, że sady są stronnicze, skorumpowane, powolne i leniwe.

Polegając na takich sądach nie może nie spotkać się z potępieniem społeczności, w której żyje. Z tych względów, w kulturze prawnej konfucjanizmu wykształciło się wiele koncyliacyjnych form pozasądowego rozstrzygania konfliktów, polegających na pojednaniu, porozumieniu, ugodzie między samymi stronami sporu, a więc bez udziału sędziów zawodowych.

Podobne prace

Do góry