Ocena brak

Kultura prawna islamu

Autor /czeslaw Dodano /22.03.2011

Nazwa „ islam” pochodzi od arabskiego słowa aslama- poddać się. Kultura prawna islamu jest integralnym składnikiem monoteistycznej religii islamu. Islam jako kultura prawna wyróżnia się wśród innych kultur prawnych przede wszystkim tym, że obok nakazów ściśle religijnych, zawiera normy moralne i normy prawne stanowiące podstawę organizacji wszystkich stron życia muzułmanów- społecznego, gospodarczego i politycznego.

Do najważniejszych, w znacznym stopniu oryginalnych cech tej kultury należą: woluntaryzm, racjonalizm, rytualizm, niezmienność, teokratyzm i totalizm. Woluntaryzm w kulturze prawnej islamu polega na manifestowaniu woli Allaha podporządkowania normom Koranu zachowań wszystkich muzułmanów. Wolę Allaha wyrażają: wiara, czynienie dobra i całkowita uległość woli Allaha. Racjonalizm w kulturze prawnej islamu zaznaczył się w procesach naukowej interpretacji prawa islamu.

Wynikiem tej interpretacji jest uznanie za źródła prawa islamu: Koranu, tradycji, zgodności opinii i analogii. Rytualizm w kulturze prawnej islamu przejawia się w wyrażaniu treści wiary w ściśle określonych rytualnych formach, są nimi np. wyznanie wiary, jałmużna, pielgrzymka do Mekki. Zewnętrzne wyrazy rytuału powinna dopełniać jasno wyrażona intencja, ponieważ wartościowanie czynów ludzkich według intencji, a nie jedynie ich skutków należy do ważnych cech kultury normatywnej islamu.

Niezmienność podstawowych norm prawnych islamu jest konsekwencją objawionego ich charakteru. Allah raz na zawsze objawił Mahometowi normy islamu, oczekując ścisłego ich przestrzegania przez muzułmanów. Natomiast tradycja, zgodność opinii i analogia mogą dopuszczać różne zakresy zmienności norm prawnych zależnie od sytuacji. Teokratyzm, polegający na łączeniu władzy religijnej z władza świecką, przenika tradycję prawa publicznego islamu.

Tradycyjny islam wykreował teokratyczną formę państwa, w której Bóg Allah przekazał część swojej władzy Kalifowi, jako strażnikowi prawa boskiego na ziemi. Prawnicy muzułmańscy wyznają pogląd, ze lepsza jest tyrania władzy niż anarchia. Totalizm kultury prawnej islamu to ogarnianie zakresami regulacji normatywnych wszystkich stron życia jednostkowego i społecznego. W krajach muzułmańskich, gdzie z pokorą przyjmowane jest despotyczne jednowładztwo, normatywny totalizm utrwala poczucie siły i zwartość wspólnot muzułmanów.

Kultura prawna islamu wyrosła, rozwinęła się i utrwaliła dzięki rodzimemu instynktowi Arabów, ale też ostała przyjęta przez wiele innych grup etnicznych. Ukształtowała wspólny język prawny i prawniczy, przezwyciężający lokalne zróżnicowania językowe, spełniała przez stulecia rolę skutecznego narzędzia wymiaru sprawiedliwości, a swym tradycjonalizmem i konserwatyzmem, wynikającym z prymatu norm religijnych nad innymi normami, skutecznie oparła się naporowi zmian.

Podobne prace

Do góry