Ocena brak

Kultura prawa stanowionego

Autor /czeslaw Dodano /22.03.2011

Kultura prawa stanowionego, oparta na stanowieniu, jako głównym jej sposobie powstawania prawa, należy do najstarszych i jednocześnie mających najszerszy zasięg geograficzny kultur prawnych. Pierwsze przejawy tej kultury występowały już w najstarszych systemach prawnych świata- egipskim, mezopotamskim, hebrajskim- zaliczanych dziś do kultury prawa archaicznego.

Zasięg geograficzny kultury prawa stanowionego rozszerzał się wraz ze wzrostem kulturowego znaczenia Zachodu, szczególnie Europy. Współcześnie kultura prawa stanowionego, w określonym kręgu kulturowym, jeśli nie odgrywa roli samodzielnej, przynajmniej współistnieje z innymi kulturami prawnymi, jako jedno z najważniejszych narzędzi polityki państwowej, kościelnej, organizacji krajowych i międzynarodowych, współkształtuje kulturę polityczną krajów, regionów, kontynentów i świata.

Cechy: W kulturze prawa stanowionego występuje wielość podmiotów tworzących prawo ( w Polsce na szczeblu władzy centralnej kompetencje takie posiada kilkadziesiąt organów państwowych, w Argentynie jest ich aż 120), a tworzenie prawa przebiega według ściśle określonych procedur, tym bardziej rygorystycznych, im wyższa pozycja aktu prawnego w ich hierarchii.

Największymi rygorami obwarowano stanowienie praw przez parlamenty. Związane jest ono z normami konstytucyjnymi, wyraźnie określającymi procedurę od powstania do uchylenia aktu prawnego- zwłaszcza ustawy zachowującej prymat wśród innych aktów prawnych. Na parlamentarnej procedurze prawotwórczej wzorowane są procedury prawotwórcze przedstawicielskich władz lokalnych i władz wykonawczych, na ogół ze złagodzonymi rygorami.

Osobne miejsce zajmuje referendum prawotwórcze, jako plebiscytowa forma tworzenia prawa. Za najbardziej dojrzałą formę prawa w kulturze prawa stanowionego uważane są kodyfikacje. Są to zwykle ustawowe regulacje całej określonej dziedziny życia w systematyzacjach prawnych, wyznaczane granicami gałęzi prawa. Kodyfikacja, jako poważne przedsięwzięcie prawodawcze, zaklada długotrwałą stabilność skodyfikowanego prawa.

W kulturze tej dużą wagę przywiązuje się do właściwego ogłaszania aktów prawnych w formie promulgacji i publikacji. Opiera się na dość oczywistej prawdzie, że tylko prawo odpowiednio ogłoszone może być poznane i przestrzegane, a nieznajomość tak ogłoszonego prawa szkodzi. Kultura ta wyróżnia się charakterem systemotwórczym, posługuje się różnymi hierarchiami i podziałami prawa stanowionego. W hierarchii tej prymat przyznaje ustawie, a wśród ustaw- ustawie zasadniczej- konstytucji.

Wyraźne jest też rozgraniczenie stanowienia od stosowania prawa. Kulturę prawa stanowionego przenikają dążenia do prawa doskonałego, najczęściej w ujęciu idealnego systemu prawnego, pojmowanego, jako ogół obowiązujących w danym państwie norm prawnych, odpowiednio uporządkowanych i uzgodnionych z potrzebami obywateli, systemu prawa pisemnego, ogólnego, promulgowanego, niesprzecznego, jasnego, stabilnego i zupełnego.

Podobne prace

Do góry