Ocena brak

Kultura Oświecenia - Sztuki piękne

Autor /dyzio Dodano /20.10.2011

Warto dodać iż epoki i prądy w sztukach pięknych nie pokrywały się ściśle chronologicznie z ramami chronologicznymi oświecenia. Granice pomiędzy twórczością barokową, czy romantyczną a oświeceniową nie zawsze są jednoznaczne.

W literaturze tego okresu rozwinęły się trzy prądy literackie: klasycyzm, sentymentalizm i rokoko. Główne przesłanki myślowe epoki znalazły najgłębsze odzwierciedlenie w nurtach klasycznych i sentymentalnych. Klasycyzm wyznaczał poezji cele utylitarne, stawiał przed nią zadania dydaktyczno-moralizatorskie. Sentymentalizm ukazywał przede wszystkim wewnętrzne przeżycia człowieka, twórcą tego kierunku w literaturze był Rousseau. Rokoko ma zdecydowanie najmniejszy udział w dorobku piśmienniczym epoki, jako charakterystyczne dla twórczości rozrywkowej.

Do najwybitniejszych pisarzy oświecenia należeli: w Anglii A.Pope, L.Sterne, J.Dryden, J.Swift, S. Johnson, w Niemczech J.G. von Herder, J.J. Wickelmann, G.E. Lessing, Ch. Wolff, J.Ch. Gottsched, Goethe, w Rosji M.W. Łomonosow, A.N. Radiszczew, we Francji (oprócz wymienionych filozofów) L.S. Mercier, J.F. Marmontel, J.B. Dubos, P.A.C. de Beumarchais, Racine, Corneille, La Fontaine, Molier. W Polsce najwybitniejsi literaci tego okresu to: Ignacy Krasicki, Franciszek Karpiński, Julian Ursyn Niemcewicz, Stanisław Staszic, Hugo Kołłątaj.

Liczne i różnorodne tendencje artystyczne w XVIII stuleciu, charakteryzują się witalnością. Najlepsi artyści i architekci dużo podróżują, są rozchwytywani przez największe dwory. W epoce tej frywolnemu i ozdobnemu stylowi rokoko (rozpowszechnionemu głównie we Francji i Hiszpanii), będącego przedłużeniem baroku, przeciwstawia się niezwykle żywe i odrodzone zainteresowanie antykiem. Do zainteresowania się antykiem przyczyniły się liczne wykopaliska w Italii, Grecji i Azji Mniejszej, w tym prace w Pompejach i Herkulanum. Wyrazem tego prądu mogą być obrazy Watteau i Bouchera we Francji, czy architekta Jacquesa-Germaina Soufflot'a. Popularne zrobiły się wyjazdy młodych malarzy w podróże po Europie, podczas których powstało wiele ciekawych prac. Do innych znanych artystów tego okresu należeli rzeźbiarz Antonio Canova, malarze Gavin Hamilton (Szkot) i Anton Raphael Mengs(Niemiec). Wraz z rozwojem sztuki powstają także wielkie muzea i galerie jak British Museum w Londynie, Ermitaż w Sankt Petersburgu, czy Luwr w Paryżu.

Jest to okres twórczości największych kompozytorów muzycznych jak Józef Haydn, Wolfgang Amadeusz Mozart i Ludwik van Beethoven. Wszyscy oni działali w Wiedniu i uważani są za największych przedstawicieli klasycyzmu w muzyce.

Ogrom osiągnięć epoki zwanej Oświeceniem jest niebagatelny. Ówcześni myśliciele naprowadzili świat na zupełnie nowy tor. Hasła wolności, równości, sprawiedliwości tak propagowane przez Woltera, Monteskiusza, Rousseau znalazły się później na sztandarach Wielkiej Rewolucji. I nie była to jedyna rewolucja, bo przecież przemiany zachodziły nie tylko w stosunkach społecznych, ale i w nauce, przemyśle, stylu życia. Immanuel Kant słusznie zauważa, że świat może być kształtowany przez ludzi. Właśnie on, jako żyjący w tej epoce, najlepiej według mnie uchwycił jej charakter w traktacie pt. "Co to jest oświecenie?" cyt. "Oświeceniem nazywamy wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z własnej winy. Niepełnoletność to niezdolność człowieka do posługiwania się swym własnym rozumem, bez obcego kierownictwa. (...) Miej odwagę posługiwać się swym własnym rozumem ...". To wyjście z "niepełnoletności" to moim zdaniem największe dokonanie tej epoki.

Podobne prace

Do góry