Ocena brak

Kultura Oświecenia - Myśl polityczna

Autor /dyzio Dodano /20.10.2011

Ówczesna myśl polityczna była przede wszystkim krytyką despotyzmu i ustroju feudalnego. Już John Locke w "Traktacie o rządzie" i "Liście o tolerancji" sformułował zarys oświeceniowej doktryny politycznej. Za wzór do naśladowania uznał ustrój rodzimej Anglii.

Od instytucji państwa wymagał zapewnienia jej obywatelom ochrony życia, wolności i własności. Szczególnie znamiennym zjawiskiem dla myśli społeczno-politycznej Francji XVIII w. była działalność Woltera (1694-1778), który w swoich utworach walczyło o tolerancję, swobody polityczne i postęp społeczny. Chwalił on ustrój Anglii, przeciwstawiał się absolutyzmowi, choć jednocześnie wiązał wielkie nadzieje z rządami "oświeceniowych monarchów" jak np. caryca Katarzyna II, czy król pruski Fryderyk II. Zwracał on uwagę na potrzebę zmian w prawodawstwie w kierunku humanitarnym.

Karol Monteskiusz w dziele pt. "O duchu praw" (1748) udowadnia wyższość ustroju konstytucyjnego nad despotyzmem. Formułuje także zasadę trójpodziału władz na wykonawczą, prawodawczą i sądowniczą. Ważnym dziełem był także traktat pt. "Umowa społeczne" z 1762 r. autorstwa Jana Jakuba Rousseau, zawierająca krytykę ustroju opartego na niesprawiedliwości i ucisku człowieka. Uważa on, iż ludzie rodzą się wolni i równi wobec prawa. Źródłem władzy jest według niego sam lud, a państwo to forma zrzeszenia się ludzi w wyniku umowy społecznej. W oparciu o dokonania tych wielkich filozofów powstają m.in. ustrój i konstytucja Stanów Zjednoczonych, Konstytucja 3 maja w Polsce, ich myśli przyczynią się do wybuchu Wielkiej Rewolucji we Francji w 1789 r.

Podobne prace

Do góry