Ocena brak

Kultura egejska

Autor /Karolin Dodano /28.08.2013

Na przełomie III i II tysiąclecia p.n.e. przodkowie późniejszych historycznych Greków, zwani Protohellenami, dążąc zza Dunaju wtargnęli na Półwysep Bałkański. Obszar nad Morzem Śródziemnym zamieszkany był wówczas przez ludność, która mówiła językiem nie należącym ani do grupy indoeuropejskiej, ani do semickiej.

Ludność tę przywykło się zwać azjanicką. Grecy sami, z wyjątkiem Dorów, uważali się w Grecji za autochtonów, jednakże i u nich zachowało się przeświadczenie o istnieniu starej, przedgrec-kiej ludności, Karyjczyków, Lelegów czy Pelasgów, którzy pierwotnie mieli zamieszkiwać Grecję i wyspy. Ludy te jeszcze przed pięćdziesięciu laty były dla nowoczesnych uczonych jedynie dość nieuchwytnym cieniem. Dopiero epokowe wykopaliska Eyansa1 na Krecie, których rezultatem było odkrycie wspaniałej kultury przedgreckiej, odsłoniły przed naszymi oczyma prastary, nieznany świat. Fakt, że dzieje ludu greckiego nie zaczynają się dopiero od Homera, stał się jasny już przedtem dzięki pracom wykopaliskowym podjętym w r. 1875 przez Schliemanna2, któremu udało się odkopać Troję i tzw. skarb Priama,

Mykeny i Tiryns. Dalsze wykopaliska prowadzone w Vaphio, Epidaurze, Amyklaj, na Eginie i w innych miejscach odsłoniły tzw. kulturę mykeńską. Na Krecie poszukiwania prowadzono już przed Evansem, jednakże dopiero on przez odkopanie wielkiego i małego pałacu w Knossos odkrył dawny świat kultury, której nadał nazwę minoj skiej od mitycznego króla Krety, Minosa. Wykopaliska przeprowadzono na Amorgos, Paros, Sifnos, Syros, Naksos, Tera, Melos i Delos i w wielu innych miejscach. W rezultacie tych prac wyłonił się obraz długotrwałej kultury egejskiej stworzonej przez ludność przedgrecką, w której w II tysiącleciu uczestniczą również ojcowie późniejszych historycznych Greków, Achajowie; uczestniczą nie tylko biernie, lecz twórczo, są bowiem twórcami kultury mykeńskiej.

Ściśle biorąc, wyróżniono w rejonie Morza Egejskiego trzy zespoły kulturowe przenikające się nawzajem, a mianowicie: najstarszą z nich kulturę kreteńską albo minojską z ośrodkiem na Krecie (3000 - 1200 p.n.e.), kulturę cykladzką kwitnącą na wyspach i kulturę helladzką w Grecji. Odbiciem kultury kreteńskiej jest w Grecji lądowej kultura mykeńską, w której tworzeniu niemałą rolę odegrali zapewne także artyści i rzemieślnicy kreteńscy; przywieźli ich ze sobą z Krety jako niewolników zwycięscy Achajowie.

Podobne prace

Do góry