Ocena brak

Ku ortodoksji chrześcijańskiej - Dogmatycy

Autor /Miecio Dodano /12.07.2011

Od czasów Dioklecjana (284-305) rozpoczyna się w historii rzymskiej nowa epoka - późnego cesarstwa. Cesarz ten zakończył proces przekształcania państwa rzymskiego w monarchię absolutną. Odtąd - podobnie jak monarchowie Wschodu - uważany był za wcielenie bóstwa. Poddani oddawali mu cześć przez adorację. Po umocnieniu się na tronie Dioklecjan na współrządcę wybrał Maksymiana, dokonując tym samym rzeczywistego podziału cesarstwa na wschodnią i zachodnią część. Żaden z cesarzy nie wybrał na swoją siedzibę Rzymu.

Dioklecjan reformując państwo, prowadził określoną politykę wyznaniową: odnawiał dawną religię rzymską nadając nowe znaczenie tradycyjnemu kultowi rzymskiemu. Jowisz Największy i Najlepszy (Jupiter Maximus Optimus) był głównym opiekunem cesarza i źródłem jego władzy. Spotykało się to z oporem ze strony chrześcijan, stanowiących już znaczną część społeczeństwa, zwłaszcza w armii, w której żołnierze odmawiali oddawania czci cesarzowi jako bogu.   

W 313 roku Konstantyn wspólnie z Licyniuszem (współrządcą) wydali w Mediolanie edykt przyznający chrześcijanom swobodę wyznania. Edykt mediolański zrodził potrzebę stabilizacji i utrwalenia teoretycznych założeń instytucji, która oprócz powszechności zakładała wyłączność na posiadanie absolutnej prawdy i dla siebie zarezerwowała jej orzecznictwo. Zrodziło to problem ortodoksji i związanego z nim postulatu dogmatyzacji dotąd raczej liberalnej doktryny.     Istotną rolę odegrał tu sobór w Nicei zwołany przez Konstantyna Wielkiego. Ustanowił on symbol, czyli „wyznanie wiary”, które stało się odtąd dogmatem. Pojawiło się pojęcie „ortodoksji”, które pojmowano jednak różnie. W rezultacie powstały dwie szkoły: aleksandryjska i antiocheńska.   

W szkole aleksandryjskiej za podstawę głoszonych poglądów przyjmowano tradycję helleńską i judejską. Wykorzystywano platońsko-stoicką aparaturę pojęciową. Do szkoły tej należeli: Euzebiusz z Cezarei (265-340 r.), autor Kronik, Historii Kościelnej; Metodiusz z Filippi (zm. w 311 r.); Grzegorz z Nazjanzu (329-374 r.) w historii wymieniany jako teoretyk dogmatu o Trójcy  Św.; Grzegorz z Nysy (331-395 r.), nazwany „Ojcem Ojców”, pracował nad filozoficzną podbudową dogmatyki kościelnej.    Do szkoły antiocheńskiej zaliczali się: Lukianos z Antiochii (zm. w 312r.); Eustatios, bp Antiochii; Diodor z Tarsu; Jan Chryzostom (354-407 r.); Nestorius (zm. w 451 r.). W szkole tej wykorzystywano argumenty racjonalistyczne. Z niej zrodziły się tzw. herezje: arianizm, pelagianizm i nestorianizm.  

Podobne prace

Do góry