Ocena brak

Które struktury centralnego układu nerwowego biorą udział w czynnościach mowy?

Autor /Florynxd Dodano /08.03.2013

Dzięki zgromadzonym m.in. nowoczesnymi technikami neuroobrazowania informacjom, w poglądach na mechanizmy mowy - podobnie jak w odniesieniu do innych czynności mózgu przeważają obecnie teorie kompromisowe, oparte na koncepcjach umiarkowanego lokalizacjonizmu.

Uwzględniają one związek poszczególnych elementów mowy z różnymi częściami mózgu, ale przypisują ośrodkom mowy znaczny stopień plastyczności. Oznacza to, że w określonych przypadkach np. ośrodek czuciowy mowy może w pewnym stopniu kierować jej komponentą ruchową (Sadowski, Chmurzyński 19X9). Nadal pozostaje jednak aktualny, znany od czasów odkryć Wernickego i Broca, termin „obszar mowy” (inaczej pole afazji). Określa się nim obszar na górnobocznej powierzchni półkuli (lewej u praworęcznych), położony wokół bruzdy bocznej mózgowia.

Obejmuje on tylne części zakrętów czołowego dolnego i środkowego, dolną część zakrętu przedśrodkowego, środkowe i tylne części zakrętów skroniowego górnego i środkowego, zakręt kątowy i cały styk skroniowo-ciemieniowo-potyliezny oraz części piata ciemieniowego, przylegające do bruzdy bocznej (Prusiński 1989). Z-awtodły próby ścisłego powiązania tego lub innego rodzaju a fazji ze ściśle określanym umiejscowieniem ogniska w obrębie wspomnianego obszaru. Z obserwacji klinicznych wynika jedynie, że uszkodzenia „obszaru afazji” umiejscowione w przednich jego częściach powodują zaburzenia mowy typu afazji ruchowej ekspresyjnej, w tylnych częściach zaś typu afazji czuciowej recepcyjnej (Jakimowicz 1987).

Na lej podstawie analogicznie jak rozróżnia się przedni ruchowy (płat czołowy) i tylny czuciowy (płat ciemieniowy i potyliczny) obszar mózgu wyróżniamy w obrębie pola afazji część przednią - ruchową i tylną - czuciową. Ostatnio pojawiają się jednak coraz liczniejsze doniesienia o zaburzeniach mowy przy uszkodzeniach mózgu zlokalizowanych poza tym obszarem (Kaczmarek 1995 b). Równocześnie badacze sugerują związek „obszaru mowy” nic z samym językiem, a z foniczną stroną wypowiedzi.

Obecnie udział w programowaniu mowy można przypisać ośrodkom, znajdującym się w:

a) lewej półkuli mózgu (w obrębie i poza „obszarem afazji"),

b) prawej półkuli mózgu,

c) obrębie strukiur podkorowyeh (Kaczmarek 1995 b).

Podobne prace

Do góry