Ocena brak

Kto może być podmiotem przestępstwa?

Autor /Adaukt Dodano /06.12.2011

Podmiotem przestępstwa (sprawcą) może być tylko osoba fizyczna, która w chwili popełnienia czynu osiągnęła już wiek odpowiedzialności (17 lat) i jest poczytalna. To znaczy, że znajduje się w takim stanie psychicznym, w którym jest zdolna do rozumienia przedsiębranego czynu i kierowania swym postępowaniem.

Do ukończenia 17lat sprawca czynu zabronionego jest osobą nieletnią i nie ponosi w zasadzie odpowiedzialności karnej za przestępstwo.. Oznacza to, że osoba nieletnia w pewnych wypadkach może być podmiotem przestępstwa. Jest ustawa regulująca kwestie odpowiedzialności nieletnich.

Przesłanki odpowiedzialności karnej nieletnich:

  • Nieletni w chwili popełnienia czynu zabronionego musi mieć ukończone 15 lat.

  • Zarzucony nieletniemu czyn zabroniony musi spełniać znamiona jednego z wymienionych w ustawie przestępstw (przestępstwo o wysokim stopniu społecznej szkodliwości - zabójstwo, rozbój, ciężkie uszkodzenie ciała).

  • Okoliczności sprawy i stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste przemawiają za pociągnięciem nieletniego do odpowiedzialności karnej, zwłaszcza gdy poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

Ograniczono surowość kar w stosunku do nieletnich do wysokości 2/3 górnej granicy zagrożenia przypisanego nieletnim za przestępstwo. Istnieje możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Istotna jest dyrektywa w myśl której sąd orzekając karę nieletnim powinien kierować się celem wychowawczym. W stosunku do osoby, która w chwili popełnienia przestępstwa nie ukończyła 18 lat, nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności. Osiągnięcie dojrzałości do ponoszenia odpowiedzialności nie wyklucza stosowania innych zasad wymiaru kary w stosunku do tych osób.

Potraktowanie dorosłego sprawcy w wieku od 17 do 18 lat jak nieletniego. Odnosi się to tylko do sprawcy występku, wobec którego można zastosować zamiast kary środki poprawcze lub wychowawcze, jeżeli przemawiają za tym okoliczności sprawy, a także stopień rozwoju oraz właściwości i warunki osobiste sprawcy.

Podmiotem przestępstwa mogą być także młodociani (39). Są także przestępstwa indywidualne w kręgu których najważniejsze są przestępstwa funkcjonariuszy publicznych (40).

Według obowiązującego Kodeksu karnego podmiotem przestępstwa, czyli jego sprawcą, może być tylko człowiek, czyli osoba fizyczna. Sprawca musi spełniać podstawowe warunki czyli ukończone 17 lat, musi być świadom czynu (osiągnąć określony etapu rozwoju umysłowego i moralne­go tzw. wiek odpowiedzialności karnej) i a także znajdowania się w takim stanie psychicznym, w którym człowiek jest zdolny do rozumienia znacze­nia przedsiębranego czynu i kierowania swym postępowaniem (niepo­czytalność sprawcy pozbawia czyn cechy przestępstwa).

W prawie polskim nie może być podmiotem przestępstwa osoba prawna lub inny podmiot zbiorowy. Od­powiedzialność karna jest bowiem odpowiedzialnością osobistą, której przesłanką jest wina indywidualna, a takiej nie można przypisać przed­siębiorstwu lub innemu podmiotowi zbiorowemu.

Podobne prace

Do góry