Ocena brak

Kto lubi futuryzm?

Autor /Waldek9999 Dodano /28.04.2011

Futuryści polscy byli krytykowani z wielu stron. Karol Irzykowski widział w ich twórczo-ści potwierdzenie tezy o plagiatowym charakterze przełomów literackich w Polsce. StefanŻeromski zarzucał im (niemal agenturalną: bolszewicką) działalność antypolską. TadeuszPeiper współpracował z futurystami, wysoko cenił technikę oratorską w poezji Jasieńskiego,zwłaszcza jego sztukę rymotwórczą, od futurystów wziął ideę miasta, masy i maszyny, aleodrzucił kult „dzikiej” natury i wyrastającą z tego kultu estetykę.Futuryści sami nie trwali długo w geście samouwielbienia.

W 1923 roku Jasieński ogłosił„rozwiązanie” nurtu. Był zdania, że spełniło się żądanie „natychmiastowej futuryzacji życia”,idee Nowej Sztuki, zwłaszcza nowej obyczajowości, stały się dobrem powszechnym. „Ja jużfuturystą nie jestem, podczas gdy wy wszyscy jesteście futurystami” – oznajmił na łamach„Zwrotnicy”.Futuryzm polski – zrodzony po futurystycznych proklamacjach Włochów i Rosjan – niebył kierunkiem całkowicie wtórnym. Usiłował znaleźć trzecie wyjście. Między „słowami nawolności” a „językiem poza – rozumowym” poszukiwał własnych dróg. Niektóre prowadziłydonikąd. Choćby pisownia fonetyczna, z której prędko się wycofano.

A przecież w pewnychpomysłach polski futuryzm dorównywał kroku zagranicy. Niekiedy  ją nawet wyprzedzał.Choćby program związania poezji z rytmem komunikacji gazetowej wyprzedził swoją doj-rzałością i zdecydowaniem analogiczne propozycje Rosjan (LEF). O poszukiwaniu odrębno-ści świadczy także (w ostatnich latach istnienia) zwrot ku rodzimej twórczości ludowej.W sztuce słowa liczą się programy, ale przede wszystkim – dzieła literackie.

Futuryścioceniali własne utwory nadzwyczaj surowo. „Napisaliśmy bardzo dużo złych wierszy” –twierdził Jasieński. Z perspektywy lat widać, że napisali też niemało wierszy dobrych, o wy-razistym kroju stylistycznym, dobitnej koncepcji, niepowtarzalnej aurze emocjonalnej.(Rozstajemy się z futuryzmem, ale nie z futurystami. O ich związkach z innymi postaciamipoezji będzie tu jeszcze mowa.)

Podobne prace

Do góry