Ocena brak

Kszyk

Autor /Lech Dodano /26.01.2012

Wygląd: Długość ciała 27 cm; wielkości sporego kosa. Kszyk ma ze wszystkich bekasowatych dziób najdłuższy w stosunku do swojej wielkości. W zagrożeniu zastyga bez ruchu i podrywa się błyskawicznie dopiero na kilka metrów od intruza. Najpierw wzbija się ukosem w zygzakowatym locie i woła kilkakrotnie skrzeczącym głosem „szsz-kszsz", następnie, po równym locie i zatoczeniu wysokiego, dalekiego łuku wraca w pobliże punktu startu.

Ląduje na ziemi ze złożonymi skrzydłami jak spadający kamień. Aktywny głównie o zmierzchu, mniej w ciągu dnia i w nocy. Biegając trzyma dziób poziomo. W pobliżu gniazda siedzi chętnie na wyższych miejscach, np. na słupkach ogrodzenia lub słupach telegraficznych. W okresie godowym łączy się w pary, poza tym okresem samotnik. Można go poznać po śladach na ziemi: widoczne odbicie trzech palców odchylonych od siebie o 60 stopni, środkowy palec jest najdłuższy.

Środowisko: Areał lęgowy kszyka ciągnie się szerokim pasem przez całą umiarkowaną i zimną strefę Eurazji i Ameryki. Blisko spokrewnione ze sobą gatunki, a może tylko pod-gatunki kszyków żyją w równikowej i południowej Afryce i prawie w całej Ameryce Południowej.

Kszyki lubią bagniste łąki i wilgotne torfowiska z niezbyt wysoką roślinnością; nie lubią trzcin i szuwarów oraz głębszej wody, z której wystają kępy traw. W Europie Środkowej ich liczba znacznie się zmniejszyła. W Polsce miejscami jeszcze dość liczny, zwłaszcza w bagnistych dolinach rzek Narwi i Biebrzy i na Pojezierzu Lęczyńsko-Włodawskim. Areał lęgowy rozpadł się na szereg odosobnionych miejsc występowania. W Anglii i w zachodniej Europie kszyk jest ptakiem osiadłym lub odlatuje na niewielkie odległości, w pozostałej części Europy jest ptakiem wędrownym, zimującym w strefie subtropiklanej i tropikalnej.

Mimo że kszyki są ptakami bagien, niektóre z nich przelatują przez Saharę, a na odpoczynek zatrzymują 'się w najodleglejszych oazach. W Europie Środkowej szczyt ich przelotów ma miejsce w kwietniu i od sierpnia do października. Wędrujące ptaki w ciągu dnia siedzą cicho wśród niskiej roślinności, żerują o zmierzchu, a nocą lecą dalej. Czasami pokazują się na otwartych, mulistych brzegach, ale przebywają możliwie blisko roślinności brzegowej.

Lęgi: Kszyki łączą się w pary każdego roku z nowym partnerem. Przy nadmiarze samic samce tworzą związki bigamiczne z dwiema partnerkami i bronią wtedy dwóch rewirów. Od kwietnia do czerwca wykonują nad swoim terytorium lęgowym widowiskowe loty tokowe, ze szczególnym zapałem w godzinach rannych i o zmierzchu, a także w pochmurne i mgliste dni. Najpierw wzbijają się spiralnie tak wysoko ku niebu, że trudno je śledzić gołym okiem, potem rzucają się prawie pionowo dół, aby ponownie stromo wzbić się w górę.

W locie pikującym ogon jest szeroko rozpostarty i wydaje dziwny ton przypominający beczenie kozy. Dźwięk ten powstaje wskutek wibracji piór ogona i słychać go w odległości kilkuset metrów. Co 20—30 sekund kszyk powtarza lot pikujący i „pieśń" piór ogona: trwa to czasami przez pół godziny lub dłużej. Dodatkowo może wykonywać w locie różne zygzaki z półobrotami oraz wydawać dźwięki brzmiące jak „tiku tiku". Wzniesieniu 4 jaja długości 39 mm; wysiaduje tylko samica przez 19-20 dni. Okres lęgowy w maju i czerwcu.

Pożywienie: Kszyki żerują szybko w błotnistym gruncie wymacując czubkiem dzioba pokarm na głębokości do 6 cm, a nawet głębiej. Potrafią połknąć pokarm nie wyciągając dzioba z ziemi. Zjadają dżdżownice długości dłoni, pijawki, ślimaki, owady, a także części roślin jak korzenie, pędy i nasiona.

Podobne prace

Do góry