Ocena brak

Kształt i części składowe tarczycy

Autor /calliee Dodano /17.01.2012

Już w warunkach normalnych kształt gruczołu tarczowego waha się w znacznych granicach. Jak już zaznaczono, gruczoł składa się z dwóch dużych płatów bocznych, prawego i lewego (lobus dexter et sinister) i wąskiej części środkowej, tzw. węziny (isthmus glandulae thyreoideae). W widoku od przodu gruczoł podobny jest więc do półksiężyca, zaokrąglenie którego od góry jest mniej lub więcej głęboko wycięte. Kształt gruczołu można też porównać do litery H; długie ramiona litery H ku dołowi są silnie skrócone, ku górze rozchodzą się i obejmują krtań i gardło. Narząd silnie przylega do trzew i wyrównuje wgłębienie między krtanią a tchawicą. Z górnego brzegu narządu w płaszczyźnie pośrodkowej lub częściej w jej pobliżu odchodzi mniej lub więcej długi wyrostek, tzw. płat piramido wy (lobus pyramidalis) i kieruje się do przodu od chrząstki tar-czowatej. Występuje on nieco częściej niż w połowie przypadków.

Płat boczny prawy i lewy wyjątkowo tylko są tej samej wielkości, w większości przypadków przeważa prawy; zwykle również i pod względem kształtu nie są one zupełnie symetryczne. Ich zasadnicza forma zbliżona jest do jaja nieco spłaszczonego z trzech stron. Na każdym płacie możemy więc odróżnić dwa bieguny, górny i dolny, oraz trzy powierzchnie: przednią, tylną i wklęsłą przyśrodkową. Powierzchnia przednia albo mięśniowa skierowana do przodu i bocznic jest wypukła i przylega do blaszki przedtchawiczej powięzi szyjnej oraz do mięśni nią objętych. Powierzchnia tylna albo naczyniowa, skierowana ku tyłowi i bocznie, jest najwęższa; przylega ona do powrózka naczyniowo-nerwowego szyi. Powierzchnia przyśrod-

kowa albo krtaniowo-tchawicza jest wklęsła i obejmuje krtań oraz tchawicę. Trzy powyższe powierzchnie stykają się z sobą wzdłuż trzech zaokrąglonych brzegów. Z nich brzeg tylno-przyśrodkowy albo kręgowy ma szczególne znaczenie praktyczne ze względu na swe sąsiedztwo z przełykiem, blaszką przedkręgową powięzi szyjnej i kręgosłupem.

Podstawa płata jest zaokrąglona; tworzy ona jego szeroki biegun dolny albo róg dolny i nieznacznie tylko przekracza poziom brzegu dolnego węziny. Czasem węzina prostolinijnie łączy oba dolne bieguny tak, że tarczyca zupełnie wyraźnie przyjmuje wtedy wygląd półksiężyca. Zaostrzony biegun górny albo róg górny płata znacznie bardziej przekracza poziom brzegu górnego węziny.

Węzina ściśle przylega do tchawicy, którą krzyżuje zazwyczaj na wysokości od 2 do 4 chrząstki tchawiczej. Wielkość jej jest zmienna, u starych ludzi jest stosunkowo słabiej rozwinięta. Na węzinie odróżniamy dwie powierzchnie, przednią i tylną, oraz dwa brzegi, górny i dolny. Powierzchnia przednia, czyli mięśn i o w a, jest prawie równa. Powierzchnia tylna, czyli tc ha wicza, jest wklęsła i ściśle przylega do chrząstek tchawiczych.

Płat piramido wy jest pozostałością dolnego odcinka przewodu tarczowo-języ-kowego. W zależności od stopnia jego uwstecznienia płat ten jest silniej lub słabiej rozwinięty: to podobny do wydłużonej piramidy, to ma postać krótkiego stożkowatego wyrostka. Może on być taśmowato spłaszczony lub też pogrubiony. Ku górze sięgać może aż do kości gnykowej, choć przeważnie jest krótszy. W swych różnych postaciach występuje on w większości przypadków. Tak samo często odchodzi on z płata prawego co i lewego, rzadziej z samej węziny. Na krtani płat piramidowy położony jest częściej po stronie lewej niż pośrodkowo lub po stronie prawej. W operacjach wola należy go całkowicie usuwać, ponieważ wskutek swego kompensacyjnego powiększania się może wywoływać dolegliwości.

Podobne prace

Do góry