Ocena brak

Księżyc - BUDOWA WEWNĘTRZNA

Autor /Bonifacy Dodano /03.10.2011

Dotychczas uzyskano ze Srebrnego Globu skały, które można w zasadzie zaliczyć do jednego z trzech rodzajów. Są to: ciemny bazalt mare oraz noryt "KREEP" i anortozyt - oba ostatnie występujące na księżycowych wyżynach. Ciemna barwa bazaltu spowodowana jest zawartością związków żelaza i tytanu. Noryt "KREEP" zawdzięcza swą nazwę niezwykle dużej zawartości potasu K, ziem rzadkich REE (Rare Earth Elements) oraz fosforu p. Skała ta jest jasna, podobnie z resztą jak anortozyt. W porównaniu z tym ostatnim jednak zawiera m.in. aż 50 do 100 razy więcej nie tylko pierwiastków oznaczonych skrótowcem "KREEP", ale również promieniotwórczych, takich jak uran i tor.

Skały wszystkich trzech wymienionych typów zawierają krzemiany magnezu i żelaza pod postacią piroksenów lub oliwinów oraz skalenie - glikokrzemiany, tu głównie wapnia. Bazalt w nieco ponad 50 procentach składa się z owych krzemianów magnezu i żelaza, a oprócz tego ma znaczną, bo 10- lub 20-procentową domieszkę ilmenitu, który jest tytanianem żelaza. Anortozyt natomiast to prawie czysty skaleń wapniowy - anoryt. Noryt w porównaniu z pozostałymi dwoma materiałami skalnymi ma skład pośredni.

Charakterystyczną cechą skał księżycowych jest ich silne zubożenie w pierwiastki, takie jak kadm, cynk, ołów, potas, sód i inne. Pod tym względem minerały Srebrnego Globu różnią się tak zasadniczo od ziemskich, że stanowi to argument przeciw utworzeniu się Księżyca i naszej planety z jednego wspólnego ciała macierzystego. Zarówno bazalt mare, jak i oba materiały wyżynne mają ten odmienny ogólny skład pierwiastkowy od tego, jaki występuje w atmosferze słonecznej czy w chondrytach. Bazalt, noryt "KREEP" i anortozyt przypominają natomiast ziemskie skały magmowe. Można z stąd wyciągnąć uzasadniony wniosek, że to procesom magmowym zawdzięczają powstanie i skład. Bazalt mare i noryt "KREEP" powstały wskutek częściowego przetopienia we wnętrzu globu księżycowego. Anortozyt natomiast został wytworzony w procesie innego typu, a mianowicie na drodze krystalizacji frakcjonowanej.

Jak wykazały badania prawie cała skorupa księżycowa -o grubości ocenianej na około 60 do ponad 100 kilometrów - zbudowana jest z anortozytu. Bazalt mare wypełnia głównie stosunkowo płytkie niecki nizin. Stanowiska norytu są zaś rzadkie.

Podobne prace

Do góry