Ocena brak

Kryzysy finansowe

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

  • W ostatnich dziesięcioleciach było kilka załamań finansowych

  • Identyfikacja wywołujących je czynników wewnętrznych: błędy w polityce makroekonomicznej, słabości strukturalne i instytucjonalne w poszczególnych krajach

  • W warunkach globalizacji i liberalizacji oraz deregulacji rynków finansowych polityki narodowe nie są niezależne od czynników zewnętrznych – cen, kursów walutowych, stóp procentowych

Na te parametry poszczególne kraje, zwłaszcza małe, mają niewielki wpływ

  • Pozostaje im tylko akceptacja i dostosowanie się do zmieniającej się sytuacji

  • Występuje tu również czynnik psychologiczny – instynkt stadny inwestorów, pesymistyczne lub optymistyczne nastroje inwestorów, samospełniające się przepowiednie

  • Kryzysy finansowe powstają wskutek makroekonomicznych zmian wywołanych postępowaniem inwestorów finansowych

Z jednej strony jest to proces normalny i konieczny dla rynkowej alokacji rozmiarów i struktury inwestycji ale zachowanie inwestorów może być też niespodziewane i błędne

  • Kryzys finansowy to jednoczesne wystąpienie kryzysu kilku elementów systemu finansowego i jest to związane z załamaniem się waluty danego kraju – następuje spadek zaufania inwestorów finansowych do danej waluty, gwałtowana i masowa wyprzedaż, dewaluacja

Kryzys walutowy samoistny lub związany z kryzysem:

  • Pieniężnym – znaczny wzrost stóp procentowych, mniej pieniądza w obiegu

  • Bankowym – ograniczenia i zawieszenie wypłat bankowych, bankructwa banków

  • Giełdowym – gwałtowny i znaczny spadek cen giełdowych papierów wartościowych

Różnorodność przyczyn wywołujących kryzysy prowadziła do prób ich klasyfikacji

Kryzysy pierwszej generacji

  • Nawiązanie do kryzysów walutowych 70/80 Ameryka Pd, Meksyk, Argentyna

  • Uważa się, że kryzys wywołują czynniki wewnętrzne – ekspansywna polityka pieniężna prowadząca do niebezpiecznie wysokiego deficytu budżetowego – czyli nierozważna polityka makroekonomiczna

  • Deficyt jest finansowany emisją pieniądza – następuje wzrost inflacji, spadek konkurencyjności eksportu, wzrost importu, zmniejszają się rezerwy dewizowe

W celu przywrócenia równowagi rząd może interweniować na rynku walutowym, zaostrzyć politykę fiskalną, podwyższyć stopy procentowe – jeśli to nieskuteczne – przeprowadza dewaluację

To także 1998 Rosjapoczątek transformacji – chaotyczna polityka makroekonomiczna, wielki deficyt budżetowy, nadmierne zadłużenie banków, ogromna korupcja, wyciek wielu miliardów $ za granicę, pozorna prywatyzacjapowstanie nieefektywnych konglomeratów finansowo-przemysłowych które nie płaciły podatków do budżetu –

  • Sygnałem do wybuchu kryzysu był znaczny spadek cen surowców – powodem kryzys w Azji

Kryzysy drugiej generacji

  • Dotyczą krajów prowadzących rozsądną politykę i dysponujących znacznymi rezerwami walutowymi

  • One mogą utrzymywać stały kurs walutowy jako element polityki stabilnej gospodarki oraz ze względu na zobowiązania z uczestnictwa we wspólnym systemie walutowym

Mogą też zmieniać priorytety swej polityki – zdewaluować walutę i upłynnić kurs. Celem może być wzrost konkurencyjności handlu, produkcji, zmniejszenie bezrobocia, długu publicznego, płac realnych – ożywienie gospodarki, wzrost

Jeśli w danym kraju pojawiają się przesłanki uzasadniające przejście poprzez dewaluację do nowego systemu równowagi to spekulanci przypuszczają atak na walutę przyspieszając decyzję – władze kraju mogą uznać, że obrona jest nieopłacalna

Kryzysy trzeciej generacji

  • Meksyk 1994/95; Azja 1997/98

  • Punktem wyjścia kryzysu był powstający z masowej płynności w dużych centrach finansowych (Londyn, NY, Tokio) strumień kapitału, który poszukiwał rentownych możliwości inwestycyjnych

  • Szczególnie atrakcyjne były rynki wschodzące – takie były oceny agencji ratingowych

Masowy napływ kapitału był możliwy, bo kraje te przeprowadziły liberalizację i deregulację swoich rynków finansowych

  • Jednocześnie nie stworzyły niezbędnych zabezpieczeń przed negatywnymi skutkami takiego postępowania

  • Napływ kapitałów na te rynki finansowe przekroczył ich możliwości absorpcyjne

Wśród inwestorów pojawiły się obawy, że ich oczekiwania co do rentowności inwestycji nie zostaną spełnione, że mogą ponieść straty

  • Nastąpił gwałtowny zwrot strumienia kapitałów – doprowadził do wysokiej dewaluacji waluty

  • Tego rodzaju działania wynikały ze słabego oficjalnego nadzoru nad działaniami banków oraz z powiązań władz państwowych i partii politycznych z instytucjami finansowymi i wielkimi przedsiębiorstwami („kapitalizm kolesiów”)

Masowe ruchy kapitałów – działania stadne – przedstawiał Keynes – „inwestorzy wolą ponieść konwencjonalną klęską niż mieć niekonwencjonalną rację”

  • Sukces inwestora nie zależy tak bardzo od wyboru >właściwej< waluty lub >właściwych< papierów wartościowych na podstawie dobrej analizy, ale przede wszystkim od tego, czy inni inwestorzy podejmą podobne decyzje

Na postępowania stadne istotny wpływ mają agencje ratingowe

  • Liczy się dostęp do informacji – jest on nierównomierny

  • Jest permanentne zapotrzebowanie na informacje - wzorujemy się na uczestnikach rynku uchodzących za najlepiej poinformowanych

Jeśli międzynarodowa konkurencyjność pogarsza się – to jest sygnał dla kredytodawców

Konkurencyjność pogarsza się wskutek:

  • Załamania się ważnych rynków eksportowych

  • Znacznego spadku cen ważnych dóbr eksportowych

  • Znacznego wzrostu cen dóbr importowych

  • Wzrostu międzynarodowych stóp procentowych

Makroekonomiczne wstrząsy powodują masowy odpływ kapitału gdy:

  • Wierzyciele dochodzą do wniosku, że bieżące dochody kredytobiorcy nie wystarczą już do obsługi długu

  • Rentowność inwestycji i lokat spada

W warunkach gospodarki otwartej, bez kontroli kapitału, jego odpływ może być gwałtowny i silny. Wiele zależy od struktury długu

Większość kryzysów finansowych lat 70. i 80. była związana z wysokim, krótkoterminowym zadłużeniem zagranicznym w obcej walucie

  • Im większe takie zobowiązania tym bardziej zdolności płatnicze kraju zależą od jego międzynarodowej konkurencyjności

  • Kraje rozwijające się mają z tym trudność

Kryzysy trzeciej generacji zależą od czynników zewnętrznych, wewnętrznych i psychologicznych

W warunkach swobodnego przepływu kapitału i deregulacji rynków finansowych nie wystarczy prowadzenie rozsądnej polityki makroekonomicznej

  • Kraje powinny dbać o jakość i efektywność zarządzania mikroekonomicznego, oraz psychologiczne aspekty postępowania inwestorów finansowych

Kryzysy walutowe i finansowe są zjawiskiem nieuniknionym

Gospodarki rozwijają się od kryzysu do kryzysu

W warunkach globalizacji i otwarcia rynków finansowych oraz wzrostu powiązań zjawiska kryzysowe mogą być łatwo przenoszone z kraju do kraju

  • Konieczne jest prowadzenie badań dla opracowania systemów ostrzegania i zapobiegania im

Globalna architektura finansowa

  • Kryzysy ogarniają poszczególne kraje i destabilizują całe regiony świata

  • Wymaga to podjęcia szerokich działań stabilizacyjnych

  • Pojawiła się koncepcja globalnej architektury finansowej – jako element globalnego sterowania gospodarkami wszystkich krajów

Formułuje dla poszczególnych krajów określone zadania i wskazuje na konieczność ograniczenia ich suwerenności dla dobra wszystkich

  • Jest to próba międzynarodowej umowy

Przewiduje konstruktywną współpracę:

  • BŚ, MFW OECD, Banku Rozrachunków Międzynarodowych, Międzynarodowej Organizacji Nadzoru nad Papierami Wartościowymi, Międzynarodowej Organizacji Nadzoru nad Ubezpieczeniami, Innych organizacji międzynarodowych oraz rządów i parlamentów poszczególnych krajów

W 1999 z inicjatywy szczytu krajów G7 utworzono Forum Stabilizacji Finansowej. W jego skład wchodzą przedstawiciele:

  • ministerstw finansów,

  • banków emisyjnych

  • oraz nadzoru bankowego z USA, Japonii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Włoch i Kanady a także MFW, BŚ, Banku Rozrachunków Międzynarodowych i OECD a także przedstawiciele finansów Hongkongu i Singapuru

Spotykają się kilka razy w roku celem wymiany informacji oraz doświadczeń związanych z rynkami finansowymi i sytuacją finansową poszczególnych krajów.

Są tam 3 grupy problemowe, które zajmują się:

  • oazami podatkowymi

  • funduszami hedgingowymi

  • problemami krótkoterminowych przepływów kapitałowych

Od początku lat 90. XX w. MFW i BŚ oraz różne międzynarodowe gremia zalecały krajom zagrożonym lub dotkniętym kryzysem realizację programu strukturalnego dostosowania

Podobne prace

Do góry