Ocena brak

Krytyka teorii racjonalnego wyborcy

Autor /Stas Dodano /16.07.2011

-podstawowym zarzutem jest brak satysfakcjonującego rozstrzygnięcia kwestii, w jaki sposób wyborca jest w stanie radzić sobie z olbrzymią ilością informacji o uczestnikach walki wyborczej?

- teoria ekonomiczna zakłada idealne poinformowanie obywatela o informacji politycznej, podczas gdy może nastąpić zarówno nadmiar informacji jak i jej niedosyt.

- HEURYSTYKI  eksperymenty Kahnemana i Tversky’ego- heurystyki są zasadami wnioskowania, które bywają użyteczne, lecz nie gwarantują trafności decyzji. Wyborca, który kieruje się „skrótami poznawczymi” koncentruje się raczej na pewnych, specyficznych aspektach tych informacji, natomiast pozostałe po prostu omija. Najbardziej typowymi „skrótami poznawczymi” są: 

Heurystyki reprezentatywności- prawdopodobieństwo wystąpienia niepewnych zdarzeń ocenianie jest na podstawie tego, w jakim stopniu jest ono reprezentatywne dla określonej populacji, 

Heurystyki zakotwiczenia- podczas formowania opinii na jakiś temat szczególnie wykorzystywane są wyraziste informacje („kotwice”),

heurystyki dostępności- prawdopodobieństwo jakiegoś zdarzenia jest szacowane na podstawie dotyczących go przykładów, które najłatwiej wchodzą do głowy,

heurystyki symulacji- zdarzenie jest bardziej prawdopodobne, jeśli stosunkowo łatwo jest wyobrazić sobie scenariusz jego zaistnienia.

- bogactwo „skrótów poznawczych” skłania do wniosku, że drobiazgowe i dobrze przemyślane decyzje polityczne są raczej wyjątkiem niż regułą.

- Popkin- uważa, że głosujący są racjonalni, tyle że jest to „racjonalność bazująca na małej ilości informacji”- zamiast skrupulatnie analizować stanowiska kandydatów, łatwiej jest skoncentrować się na poszukiwaniu najostrzejszych różnic, tworzeniu „opowieści o nich”, a ewentualne luki wypełniane są domysłami.

- EMOCJE- stwierdzono, że stosunek emocjonalny do kandydatów czy partii jest bardzo dobrym predykatorem decyzji politycznych,

derywacja- określana jako proces, w którym decyzje wyborcze są konsekwencją jednostkowych ocen poszczególnych informacji o kandydatach i ich cechach,

racjonalizacja- zakłada, że wybór kandydata opiera się na jego uogólnionej ocenie. Natomiast „przesłanki” tej oceny są trudne do wydobycia z pamięci. Tym samym wybór jest oparty na uogólnionym wrażeniu (Wiem, że popieram kandydata. Dlaczego? Muszę się chwilę zastanowić…)

- WŁASNA SYTUACJA MATERIALNA- David O. Sears w swoich badaniach wykazał, że sytuacja ekonomiczna wyborów nie wpływa istotnie na ich preferencje, chyba, że zostanie ona w jakiś sposób „postawiona przed ich oczyma”.

- Sears i Funk uważają, że zainteresowanie własną sytuacją bytową nie ma większego wpływu na postawy polityczne. Zdarzają się od tego wyjątki, ale dotyczą one jedynie pewnych specyficznych sytuacji,

- jeśli chodzi o „głosowanie portfelowe” to jest ono nieznacznie bardziej prawdopodobne w amerykańskich wyborach prezydenckich, gdy kandydaci często odwołują się do sytuacji materialnej obywateli, aby w ten sposób ukazać swoje stanowisko jako jedyną szansę na ich poprawę.

- decydującą rolę przy wyborach obywateli, według Searsa, odgrywają raczej dyspozycje symboliczne, czyli wyuczone, afektywne reakcje na symbole polityczne.

- PROGRAMY I POGLĄDY POLITYCZNE- zmiany na scenie politycznej podważają również założenie głoszące, że wyborca różnicuje programy polityczne obecnych na rynku partii i głosuje na najkorzystniejszą, jego zdaniem, propozycję. Wyborcy mają bardzo duże problemy z prawidłowym podporządkowaniem określonych poglądów politykom, którzy je rzeczywiście głoszą.

- badania Moniki Bednarczyk prowadzą do wniosku, że poglądy społeczno- polityczne polskich wyborców w ogóle nie przekładają się na preferencje dla określonych ugrupować politycznych.

- Philip Converse postawił tezę, że preferencje partyjne Amerykanów stanowią osobną część systemu przekonań, niepowiązaną z poglądami na konkretne kwestie polityczne. Wzajemne związki tych dwóch elementów występują jedynie u bardziej wyrobionych politycznie elit.

 

Podobne prace

Do góry