Ocena brak

Kryteria rozróżniania klasycznych ustrojów gospodarczych

Autor /Wilhelm2 Dodano /15.12.2011

Ustrój kasowy – Z ustrojem klasowym mamy do czynienia wtedy, gdy jakaś część ludności, nie z uwagi na to czym się zajmuje, lecz z racji pochodzenia objęta jest na mocy prawa większą liczbą zakazów prowadzenia i nakazów wykonywania czynności gospodarczych niż pozostała jej część.Np. W Polsce przedrozbiorowej szlachcic miał wiele czynności zastrzeżonych jak również odpowiednio mało czynności nakazanych, a chłop nie mógł posiadać ziemi, prowadzić przedsiębiorstwa, zajmować się handlem ale musiał wykonywać szereg czynności, z których podstawową była nieodpłatna praca na szlacheckim folwarku (pańszczyzna).

Obszar swobody gospodarczej klasy uprzywilejowanej – tylko dla członków klasy obarczonej najmniejszą ilością zakazów i nakazów, obejmuje on wszystkie czynności gospodarcze z wyjątkiem tych, które bądź są zastrzeżone dla państwa, bądź przez państwo nakazane.

Klasa upośledzona – zakazane są dla niej zarówno czynności zastrzeżone dla państwa, jak czynności zastrzeżone dla klasy uprzywilejowanej znajdującej się w polu między linią pojedynczą a podwójną. Reszta znajduje się w polu o nazwie „obszar swobody gospodarczej klasy upośledzonej”.Ze szczególnym rodzajem klasowego ustroju gospodarczego mamy do czynienia gdy kryterium przynależności do klasy upośledzonej bądź uprzywilejowanej pokrywa się z odziedziczonymi po przodkach zespołem cech etniczno – fizycznych lub przynależnością do grupy narodowościowej bądź religijnej, np. niewolnictwo w USA lub odrębne przepisy ograniczające w jakimś państwie swobodę gospodarczą ludności wyznania judaistycznego (przedrozbiorowa Polska).

Kryterium klasowe może pokrywać się z kryterium narodowościowym np. hitleryzm na obszarze podbitym przez III Rzeszę stworzył szereg innych klas upośledzonych posługując się kryterium narodowościowym. Inny zakres wolności gospodarczej przysługiwał Polakom, inny Francuzom, a inny Norwegom.Kierunek myślowy zwany marksizmem oparł natomiast klasyfikację na kryterium własności środków produkcji, czyli dóbr gospodarczych, za pomocą których dokonuje się proces wytwarzania.Grupa posiadająca te środki to klasa posiadaczy.Grupa nie posiadająca tych środków i zatrudniona przez właścicieli w procesie produkcji to klasa wyzyskiwana.

W ustroju kapitalistycznym zgodnie z marksizmem społeczeństwo dzieli się na:

- kapitalistów,

- robotników

Podobne prace

Do góry