Ocena brak

Kryteria a liczba wyborów pozytywnych i negatywnych

Autor /jolka Dodano /26.05.2014

Przy formułowaniu pytań (kategorii) socjometiycznych badacz musi często rozstrzygać problem, czy domagać się w odpowiedzi na postawione pytania dowolnej, czy ograniczonej liczby wyborów (np. 2, 3, 5). Zaleca się na ogół ograniczoną liczbę wyborów ze względu na możliwość łatwiejszego wykorzystania otrzymanych odpowiedzi i gruntowniejszej ich analizy statystycznej. Ostatnio jednak podnosi się jednocześnie zarzuty przeciwko odwoływaniu się dó ograniczonej liczby wyborów i to zarówno wyborów pozytywnych, jak i negatywnych. Podkreśla się przy tym, że jest to niedogodne zarówno dla osób, które chciałyby i mogły więcej podać nazwisk niż przewiduje pytanie socjometryczne, jak i dla tych osób, które nie odczuwają potrzeby wymieniania tylu nazwisk, ilu domaga się dane pytanie. Ponadto twierdzi się również, że ograniczony wybór dostarcza mniej informacji o statusie socjometrycznym każdego z członków grupy, a czasami dane mniej dokładne i nie poddające się łatwo analizie ilościowej.

Dlatego też dobrze jest domagać się w pytaniach nieograniczonej liczby wyborów i odrzuceń, przy czym pytania te powinny być tak sformułowane, aby osoby badane mogły i chciały w odpowiedzi na nie wymienić więcej nazwisk. Wówczas, analizując dane socjometryczne, można wykorzystać je w różny sposób, np. przy sporządzaniu socjogramów uwzględnić tylko trzy lub pięć pierwszych wyborów. Podobnie postępujemy w przypadku analizy ilościowej. W sytuacji natomiast, gdy osoba badana nie wymienia minimalnej liczby nazwisk, przewidzianych w analizie danych socjometiycznych, można poprosić ją o uzupełnienie ich do liczby wymaganej. Ale należy wtedy zaznaczyć, że są to nazwiska dodane, a osobom badanym wyjaśnić dokładnie powody dokonania owych uzupełnień.

W przypadku pytań dotyczących wyborów negatywnych pozostawiamy uczniom z reguły całkowitą dowolność pod względem liczby wymienionych nazwisk. Zadowalamy się nawet brakiem odpowiedzi. Przy ograniczonych wyborach pozytywnych w klasach niższych prosimy zwykle o dwa lub trzy wybory, a w klasach wyższych po pięć wyborów.

Na ogół zestaw pytań (kryteriów) w zastosowaniu klasycznej techniki socjo-nietrycznej nie obejmuje więcej niż 5 pytań, zwłaszcza w klasach młodszych. Ilość zastosowanych pytań zależy głównie od celu badań. Jeżeli celem takim jest zwykle przegrupowanie uczniów w związku z nowo tworzonymi zespołami w klasie, np. dla lepszego zorganizowania prac społecznie użytecznych lub współpracy w ramach uczenia się, wówczas wystarczają dwa najwyżej pytania: jedno dotyczące wyborów pozytywnych, a drugie wyborów negatywnych. Natomiast dla zbadania stosunków międzyosobniczych i międzygrupowych w zakresie przyjaźni, popularności, akceptacji itp. zachodzi konieczność uwzględnienia większej ilości pytań, niż jedno lub dwa. Warto pamiętać przy tym również, zgodnie z sugestią H.H. Jennings (1950, s. 278), aby nie zamieszczać w jednym teście socjo-metrycznym pytań dotyczących określonych funkcji spełnianych przez członków grupy (socjogrupy) i pytań odnoszących się do ich cech osobowości, jak wspomniana przyjaźń, popularność i inne (psychogrupy).

 

Podobne prace

Do góry