Ocena brak

Krew

Autor /evelynda Dodano /18.01.2012

Znajomość krwi ma tak wielkie znaczenie w medycynie, w wyrokowaniu o zdrowiu i chorobie człowieka, że rozwinęła się oddzielna gałąź wiedzy, hematologia (airna — krew). W szerszym znaczeniu również i limfa do niej należy, ponieważ wszystkie składniki postaciowe limfy występują również we krwi. «Obraz krwi» jest zwierciadłem, z którego dają się odczytać różne choroby, a zwłaszcza choroby krwi.

Krew jest to płyn lepka wy, o charakterystycznej «słodkawej» woni, słonawym smaku, barwy czerwonej o różnych odcieniach; silniej utleniona krew tętnicza jest jaśniejsza, krew żylna oblitsza w dwutlenek węgla jest ciemniejsza. W bardzo cienkich w arstwach — w świetle przechodzącym — krew ma zabarwienie żółtawozielone i jest zupełnie nieprzezroczysta. Barwę swą krew zawdzięcza barwnikowi krwi, hemoglobinie znajdującej się w ciałkach czerwonych. Nieprzezroczystość spowodowana jest rozproszeniem promieni świetlnych na granicy między częścią płynną krwi a składnikami postaciowymi.

Pod mikroskopem łatwo stwierdzić obie zasadnicze części krwi: środowisko płynne, czyli osocze albo plazmę krwi (liąuurs. plasma sanguinis), i składniki postaciowe, czyli morfotyczne — ciałka krwi albo krwinki (corpuscula sanguinis). Stanowią one około 20% objętości całej ilości krwi. Ciała ilość krążącej krwi wynosi około 80 cm3 na kg wagi ciała, ogółem więc około 5 1. Stosunek ten jest mniej więcej stały. W razie niedoboru znaczna część krwi może być częściowo wyrównana przez opróżnienie «magazynów* krwi» albo przez szybkie oddanie płynu tkankowego do krwi, lub też przez sztuczne przetaczanie krwi bądź płynów zastępczych (np. roztwory fizjologiczne soli).

Niecała bowiem ilość krwi równomiernie krąży w ustroju; część zatrzymana jest w tzw. «magazynach krwi», czyli zbiornikach, narządach, w których prąd krwi jest wybitnie zwolniony; narządy te opróżniane są tylko wyjątkowo. Takimi maga-, zynami są przede wszystkim śledziona i wątroba; poza tym krew może być zmagazynowana w naczyniach innych tkanek, zwłaszcza w tkance łącznej podskórnej.

Ciężar właściwy krwi wynosi u mężczyzn od 1,055 do 1.066, u kobiet od 1,050 do 1.056. u niemowląt zaraz po urodzeniu 1^070. Ciężar właściwy krwi obniża się, kiedy ilość wody we krwi wzrasta ponad normę, jak np. w anemii (niedokrwieniu), czy po utracie większej ilości krwi lub po wypiciu znacznych ilości wody. Odwrotnie — ciężar właściwy krwi wzrasta, jeżeli występuje zagęszczenie krwi. np. po silnym poceniu się czy powstrzymaniu się od picia. Ciężar właściwy czerwonych ciałek krwi (1,088—1.089), stanowiących olbrzymią większość składników morfotycznych, jest znacznie większy niż osocza (1,027—1,030). Na różnicy tej między innymi polega objaw stopniowego opadania składników morfotycznych na dno naczynia, w którym pozostawiono krew pozbawioną możności krzepnięcia. Szybkość opadania, tzw. odczyn Biernackiego, ma znaczenie w medycynie.

Bezbarwne i klarowne osocze krwi, oprócz znacznej ilości wody (yi,8%), zawiera szereg związków organicznych, jak białka, cukier gronowy, tłuszcze oraz sole nieorganiczne; wśród ostatnich przeważają bardzo znacznie sole sodu; poza tym znajdują się związki potasu, wapnia, magnezu i fosforu.

Krew wypuszczona z naczyń krwionośnych zmienia się wkrótce. Z płynnej staje się galaretowatą; mówimy wówczas, że krew krzepnie. W zranieniach ten objaw regulacyjny, jakim jest krzepnięcie, chroni ustrój przed utratą krwi i zakażeniem. Krzepnięcie krwi powoduje przejście rozpuszczonego w osoczu fibrynogenu w substancję białkową w postaci delikatnych włókienek; substancję tę nazywamy włóknikiem albo fibryną (fibrinum): w skrzepie tworzy ona subtelną siateczkę. Jeżeli krew skrzepłą poza ustrojem pozostawimy przez pewien czas w spokoju, to na powierzchni zaczyna się wydzielać płyn przezroczysty, żółtawy, który jest osoczem krwi pozbawionym włóknika; płyn ten nazywamy surowicą krwi (serum sanguinis). Bardziej zbita pozostałość po oddzieleniu się surowicy złożona z ciałek krwi i włóknika tworzy skrzep krwi (cruor sanguinis). Osocze składa się więc z surowicy i włóknika; surowica z osocza bez włóknika, zaś skrzep z włóknika i ciałek krwi.

Włóknik możemy oddzielić od osocza mieszając krew świeżo wypuszczoną za pomocą szorstkiej miotełki. Wszystek włóknik osadza się wtedy na miotełce, a w naczyniu pozostaje surowica i składniki komórkowe krwi. Składniki komórkowe możemy wtedy oddzielić od surowicy przez odwirowanie.

Składniki morfotyczne, czyli krwinki albo ciałka krwi (corpuscula sanguinis),  w nawiązaniu clo nauki o tkankach, gdyż krew, jak wiemy, stanowi rodzaj tkanki płynnej. Odróżniamy ciałka krwi zabarwione i bezbarwne, tj. erytrocyty, czyli czerwone ciałka krwi, i leukocyty w szerszym znaczeniu albo białe ciałka krwi. Poszczególne erytrocyty są żółtawozielone, w masie — w świetle przechodzącym — nabierają barwy czerwonej; białe ciałka w rzeczywistości nie są białe, lecz bezbarwne, w większej masie mają one odcień szarobiaławy lub żółtawy.

Szpik kostny czerwony , w którym wytwarzają się ciałka czerwone (erytrocyty) oraz ziarniste ciałka białe (granulocyty), wiernie oddaje barwę tych składników, ponieważ ma odcień tym czerwicńszy, im bardziej przeważa ilość erytrocytów, przyjmuje natomiast odcień tym bardziej żółfy, im więcej jest komórek tłuszczowych. Węzły chłonne (nodi lymphatici) mają zwykle wygląd biały, ponieważ wytwarzają wyłącznie bezbarwne, bezziarniste białe ciałka krwi, limfocyty. W normalnej krwi oprócz czerwonych ciałek krwi i różnych rodzajów białych występują również płytki krwi, czyli trombocyty, . I one powstają w szpiku kostnym.

Podobne prace

Do góry