Ocena brak

Kręgi lędźwiowe

Autor /wiktoria Dodano /30.12.2011

Człowiek ma z reguły pięć kręgów lędźwiowych (vertebrae lumba-les), położonych między kręgami piersiowymi a kością krzyżową. Odróżniają się one od kręgów szyjnych przede wszystkim swą znaczną wielkością, od piersiowych poza tym — brakiem powierzchni stawowych dla żeber.

Trzony kręgów lędźwiowych mają płaskie powierzchnie górną i dolną, o kształcie nerkowatym lub owalnym. Wysokość trzonów przednia i tylna jest mniej więcej równa, jedynie trzon piątego kręgu z przodu jest znacznie wyższy niż z tyłu, wskutek czego przybiera kształt klinowaty.

Wyrostki poprzeczne odchodzą od podstawy łuku i od trzonu kręgu. Składają się one głównie ze szczątkowych żeber lędźwiowych, w znacznie mniejszym stopniu z właściwych wyrostków poprzecznych. Dowodzą tego stosunki rozwojowe, z których wynika, że obie te części składowe wyrostka poprzecznego mają osobne zawiązki; dowodzą tego również przypadki, w których z jednej strony lub z obu stron występuje samodzielne żebro łączące się stawowo lub więzadłowo z trzonem kręgu. Takie oddzielenie się wyrostka poprzecznego (żebro lędźwiowe, p. dalej) spotyka się najczęściej na pierwszym kręgu lędźwiowym. Ponieważ wyrostek ten jest właściwie szczątkowym żebrem, nazywają go też wyrostkiem żebrowym (processus costalis; ryc. 157). Wyrostki poprzeczne kręgów lędźwiowych są zazwyczaj bardzo różnie rozwinięte; czasem są silniejsze niż na kręgach piersiowych, czasem słabsze; zwykle od pierwszego aż po trzeci kręg lędźwiowy wzrastają, po czym znowu zmniejszają się. Są one na ogół wąskie i płaskie, nieco odgięte ku tyłowi. Właściwemu wyrostkowi poprzecznemu innych kręgów odpowiada na kręgach lędźwiowych mały guzek, zwany wyrostkiem dodatkowym (processus accessorius). Tworzy on mniej lub bardziej wydatną wyniosłość, nieraz tylko nieznaczną chropowatość lub kolec leżący z tyłu u nasady wyrostka żebrowego.

Wyrostki stawowe są ustawione pionowo; ich powierzchnie stawowe leżą prawie w płaszczyźnie strzałkowej; górne są wklęsłe i skierowane do tyłu i przyśrodkowo, dolne — wypukłe, zwrócone do przodu i bocznie; powierzchnie górne obejmują powierzchnie dolne wyżej leżącego kręgu. Na stronie bocznej wyrostków stawowych górnych znajduje się zwykle tępy, owalny guzek kostny, zwany wyrostkiem s u -teczkowatym (processus mamillaris).

Wyrostki kolczyste mają kształt płytek leżących w płaszczyźnie pośrodkowej. Odchodzą one od łuku prosto ku tyłowi, czasami bywają nieco zagięte ku dołowi, na końcu są zazwyczaj zgrubiałe.

Łuki kręgów lędźwiowych są to mocne, u nasady zwężone, w tyle rozszerzające się, płaskie, prawie pionowo ustawione listewki. Otwory kręgowe są spłaszczone w kierunku przednio-tylnym, zazwyczaj trójkątne, czasem owalne.

Piąty kręg lędźwiowy wyróżnia się spośród innych wielkością i kształtem trzonu; wysokość trzonu bowiem jest z przodu większa niż z tyłu. Wyrostki poprzeczne są krótkie, silne, szerokie u podstawy, na końcu zgrubiałe. Odchodzą one od odcinka grzbietowego trzonu i podstawy łuku kręgu i są skierowane bocznie nieco ku tyłowi oraz ku górze. Wyrostki stawowe górne są skierowane bardziej ku tyłowi niż w innych kręgach, dolne zaś — bardziej do przodu.

Podobne prace

Do góry