Ocena brak

Kreacja wzorów i postaw ideowych średniowiecza w oparciu o poznaną literaturę

Autor /dezerter Dodano /15.04.2011

Ideał rycerza - Najpopularniejszy epos rycerski średniowiecza to anominowe dzieło francuskie 'Pieśń o Rolandzie' (przełom XI i XII wieku). Roland, rycerz Karola Wielkiego, ginie w obronie wiary w walce z pogańskimi Saracenami. Jest to bohater idealny - skupia w sobie cechy najwyżej cenione w epoce średniowiecza. Jest odważny aż do szaleństwa, szlachetny. 

-> zawsze postępuje w zgodzie z kodeksem rycerskim. 

-> jest bezgranicznie oddany ojczyźnie ("słodkiej Francji")

-> wierny damie swojego serca. 

-> jako idealnie przedstawiony rycerz epoki feudalnej jest też bezwzględnie wierny swojemu władcy - Karolowi Wielkiemu. 

-> jako wzorowy chrześcijanin walczy w obronie wiary. 

-> potrafi być również prawdziwym przyjacielem i sam ma oddanego, wiernego aż do końca przyjaciela (Oliwiera). 

Dla podkreślenia wielkości i szlachetności głównych bohaterów (Rolmda, Oliwiera i Karola Wielkiego) w utworze wprowadzona jest postać podłego zdrajcy - barona Ganelona. Inne sagi rycerskie: germańska "Pieśń o Nibelungach" (XIII w.) i angielskie "Opowieści kanterberyjskie" (XIVw. autor jest znany - G. Chaucer). Specyficznym gatunkiem tego typu literatury byty romanse rycerskie. Najbardziej znany jest cykl legend bretońskich "O królu Arturze i rycerzach okrągłego stołu" - nie znani nam autorzy opowiadają o barwnym życiu nieskazitelnych rycerzy, o urokach życia dworskiego (walka, honor, intrygi, miłość).

RYCERZ ŚREDNIOWIECZNY

• bogobojny  

• odważny

 • zawsze dotrzymywać słowa  

• dbać o honor i sławę  

patriota  

uwielbienie Boga i poświęcenie dla obrony wiary  

wzorzec dydaktyczny

 • zyskiwał władzę, stawał się godnym szacunku  

• propagował postawę wygodną kościołowi  

• kościół akceptował rycerzy, bowiem w nich upatrywał szerzenie chrześcijaństwa  

Ideał kochanka - "Dzieje Tristana i Izoldy" - Dzieje Tristana to opowieść o wielkiej, tragicznej miłości. Kochanków zbliża przeznaczenie (Izolda wypija napój, który miał wzbudzić w niej wielką miłość do zaślubionego właśnie męża - króla Marka. Czarodziejska moc napoju miała spowodować, że pierwsza osoba, ujrzana po jego spożyciu, do końca życia będzie obdarzona bezgraniczna miłością. Zbieg okoliczności zadecydował o tym, że Izolda po wypiciu napoju ujrzała Tristana - rycerza i siostrzeńca króia Marka). W 1900r. romanista francuski, Józef Bedier, zachowując zachowane średniowieczne fragmenty, opracował nową, obecnie najbardziej znaną wersję "Dziejów Tristana i Izoldy". W średniowieczu rozwijała się także liryka miłosna.

Jej ojczyzną była Xll-wieczna Prowansja, dzielnica południowej Francji. Lirykę prowansalską tworzyli trubadurowie - wędrowni poeci i  pieśniarze, zapraszani na dwory władców i możnych panów. Ich utwory były bardzo konwencjonalne, zgodne z ówczesną modą. Nakazywała ona, by każdy rycerz miał damę swojego serca i składał jej hołdy miłosne. Podmiot uczuć był zawsze wyidealizowany. A opis uczuć rycerza - dość stereotypowy. Trudno doszukać się w tych utworach rzeczywistych uczuć i myśli poetów, są one raczej wyrazem tęsknoly do miłości absolutnej i doskonałej. Niektórych trubadurów znamy z imienia i nazwiska,  ale nic wiemy o nich nic bliższego.

Ideał świętego - Najsławniejszy wzór ascety przynosi ze sobą  "Legenda o świętym Aleksym ".  Aleksy pochodził ze znakomitego rodu, wiódł dosłanie i wesołe życie. Jako dorosły człowiek z całą świadomością odrzucił dobra doczesne. Skazał się dobrowolnie na poniżenie i cierpienie, umartwiał swoje ciało, wzmacniał ducha. Rozdał swój majątek i ruszył na wędrówkę po świecie. Cały czas spędzał na modlitwie, żebrał, inni ludzie go nie obchodzili. Chodziło mu o całkowitą anonimowość. Chciał aby nikt go nie znał i mógł całkowicie poświęcić się Bogu. Został uznany za świętego (Maryja zeszła z ołtarza i kazała klucznikowi wpuścić go do kościoła).

Ponownie wyrzekł się sławy i powrócił do rodzinnego miasta i zamieszkał na schodach własnego domu. Po jego śmierci wszystkie dzwony w Rzymie zabiły. marł pod schodami własnego domu, gdzie cierpiał nie rozpoznany przez rodzinę. Wylewano na niego pomyje, znosił wszelkie upokorzenia. Nagrodą  za święty, męczeński żywot było natychmiastowe wzięcie duszy Aleksego do nieba. Jego martwe ciało stało się relikwią i miało moc uzdrawiającą. Najczcściej uprawianymi galunkami literatury religiinej były w sredniowieczu HAGIORGAFIE, czyli żywoty świętych i męczenników. 

ASCETA

• żyje w ubóstwie

 • przyjmuje pogardę i cierpienie z pokorą  

• ucieka od sławy, rozgłosu

 • modli się do Boga  

• umartwia swoją duszę i ciało  

• anonimowość

pokora

Ideał władcy - Poeci i kronikarze opiewali władców doskonałych, np. Karola Wielkiego ("Pieśń o Rolandzie", "Życie Karola Wielkiego" Eincharda). Karol Wielki, wtadca państwa Franków, twórca cesarstwa karolińskiego, jest uważany za najwybitniejszego władcę wczesnego średniowiecza. Einchard był jego dworzaninem i biografem, znał Karola Wielkiego od dziecka. Na kanwie jego biografii powstały liczne utwory literackie i legendy.

Jako władca idealny Karol Wieki był przedstawiany zawsze tak samo: był obrońcą wiary chrześcijańskiej, władca mądrym, dobrym, odważnym i sprawiedliwym. Na gruncie polskim typ władcy idealnego reprezentował Bolesław Krzywously, bohater kronik Galla Anonima (XII wiek, tekst łacińskie). Autor sławił króla jako wzorowego chrześcijanina, mężnego rycerza, sprawiedliwego i mądrego monarchę, oddanego idei kształtowania państwa. Według Galla, Bolesław Krzywousty narodził się w sposób cudowny, dzięki darom złożonym przez jego ojca, Władysława Hermana, świętemu Idziemu.

WŁADCA DOSKONAŁY:

• troszczy się o kraj i o poddanych  

dobry rycerz  

• dobry chrześcijanin (miłosierny)

 • sprawiedliwy i wyrozumiały  

• bronił granic

 • szybkość podejmowania trudnych decyzji

 • dobro ogółu przedkłada nad dobro własne 

Podobne prace

Do góry