Ocena brak

KRAUSHAR ALEKSANDER

Autor /tadziudodaje Dodano /01.03.2012

KRAUSHAR ALEKSANDER, ur. 17 I 1842 w Warszawie, zm. 11 XII 1931 tamże, ojciec Z. Rabskiej, historyk amator, działacz kulturalny. Studia prawne w Szkole Gł., zaczęte 1862, przerwane działalnością polit. 1863 (m. in. współred. tajnych pism, wysłannik Wydz. Prasy Rządu Nar. do Lipska), ukończył 1867, po czym podjął w Warszawie praktykę adwokacką. Próbował, zwł. w młodości, sił jako poeta (wiersze zebrane Strofy Alkara 1925), poczesne miejsce w dziejach kultury zajmuje jako historyk i organizator życia umysłowego. Niestrudzony szperacz w archiwach krajowych i zagr., wydobył na światło dzienne, wydał bądź też opisał (cytując gęsto) ogromną liczbę źródeł (dziś często niedostępnych), dot. m. in. rodzinnego miasta. Obfita jego spuścizna, grzesząca brakiem metody nauk., pośpiesznością w praktyce edytorskiej, ma jednak znaczną wartość nie tylko źródłową, ale i popularyzatorsko-literacką. Dorobek K. odznacza się rozpiętością chronol. (z uprzywilejowaniem l. 1800-30) i tematyczną - od Historii Żydów w Polsce (t. 1-2 1865-66), staropolszczyzny w książkach o O. Łaskim (t. 1-2 1881) czy K. Arciszewskim (t. 1-2 1892-93) po najważniejsze dzieło Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk, rodzaj monogr. kroniki TPN (ks. 1-4, [t. 1-8] i skorowidz 1900-11); wiele prac mówi o życiu lit. i dziedzinach pokrewnych (np. Senator Nowosilcow i cenzura za czasów Królestwa Kongresowego 1911, Salony i zebrania literackie warszawskie na schyłku w. XVIII i w ubiegłym stuleciu 1916) bądź życiu i twórczości J.Ch. Paska, J.U. Niemcewicza, Deotymy, J.A. Miniszewskiego i in. Prace swoje, publikowane przeważnie w czasopismach, wydawał K. następnie w zbiorach, jak Drobiazgi historyczne (t.1-2 1891-92), Obrazy i wizerunki historyczne (1906), Okruchy przeszłości (1913) i in., oraz w swoistej jednoautorskiej serii z nadtyt. Miscellanea Hist. (1-73 1903-20); ogłosił też fragm. wspomnień (całość spłonęła 1944 w bibl. Krasińskich): Kartki z pamiętnika Alkara (t. 1-2 1910-13) iin., oraz tzw. drugi pamiętnik J. Kilińskiego, pamiętnik Niemcewicza z lat Księstwa Warsz., dziennik podróży F.K. Bohusza (przypisując go mylnie S. Staszicowi).

Był także jedną z wybijających się postaci warsz. życia kult.: prowadził salon lit.-artyst., współinicjował i wspierał (również materialnie, dzięki stosunkom w kręgu wielkiej burżuazji) liczne przedsięwzięcia: należał m. in. do czł. założycieli TNW (1907-13 sekretarz II Wydz.) i Tow. Miłośników Historii (prezes od 1911, czł. honorowy 1925, uroczysty jubileusz K. 1926), czł. redakcji „Przeglądu Hist.' i Komisji Hist. AU; członkostwem honorowym obdarzyły K. m. in. pozn. i wil. TPN.

PSB 15 (J. Maternicki); „Przegl. Hist." 1932/33 (tum. in. bibliografia pism w oprac. P. Koczorowskiego, M. Handelsman o działalności naukowej K., S. Kętrzyński o K. w życiu Warszawy).

Podobne prace

Do góry