Ocena brak

Krańcowa stopa substytucji

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /07.10.2011

Charakterystyka

Określana również jako marginalna stopa substytucji (z ang. marginal rate of substitution - MRS). Pojęcie wprowadził J. R . Hicks (B. Klimczak, Mikroekonomia, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław 1998, s.138.). MRS wskazuje relacje, według których konsumenci zastępują jedno dobro na rzecz innego przy nie zmienionym poziomie użyteczności całkowitej.



Definicja


Krańcowa stopa substytucji dobra X względem dobra Y, pokazuje wielkość dobra Y, z którego konsument jest skłonny zrezygnować, na rzecz zwiększenia konsumpcji dobra X o jednostkę, przy zachowaniu tego samego poziomu użyteczności całkowitej. Na podstawie definicji MRS jest wartością ujemną. W praktyce jednak wyraża się ją w wartościach bezwzględnych według poniższego wzoru:


<math>MRS_{X,Y}=|{\frac{\Delta Q_Y}{\Delta Q_X}}|</math>


Przy założeniu że zmiany ilości dobra X oraz Y są nieskończenie małe można wyznaczyć wartość MRS w punkcie. Geometrycznie przedstawia się to jako tg kąta, jaki tworzy styczna w danym punkcie do krzywej obojętności z osią odciętych.


Graficzna interpretacja


Krańcowa stopa substytucji ma różne wielkości w różnych punktach krzywej obojętności.



stopa substytucji.jpg




Wraz z zastępowaniem kolejną jednostką dobra X, poświęcamy coraz mniej dobra Y. Krańcowa stopa substytucji maleje. Oznacza to, że przy coraz większej konsumpcji dobra X, konsument jest skłonny poświęcić coraz mniejsze ilości dobra Y na ten cel. Zachodzi tu zjawisko zmniejszania się marginalnej stopy substytucji.


Interpretacja pierwszej pochodnej



Krańcowa stopa substytucji jest pierwszą pochodną funkcji użyteczności całkowitej konsumpcji dwóch dóbr (B. Klimczak, Mikroekonomia, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, Wrocław 1998, s.139.):



<math>TU=u(Q_X,Q_Y), \!</math>


<math>MRS_{X,Y}TU'{\frac{\partial Q_Y}{\partial Q_X}}</math>


Graficznie przedstawia się to jako kąt nachylenia stycznej do danej krzywej obojętności.



Przykład


Zakładamy, że konsument ma do wyboru dwa dobra X, Y. Dobrem X są gry komputerowe , dobrem Y posiłki. Jego preferencje określone na danym poziomie przedstawia krzywa obojętności (jednakowej użyteczności) IC. Konsument bardzo lubi grać we wszelkiego rodzaju gry komputerowe, więc gdy znajduje się w punkcie A jest skłonny zrezygnować z dużej ilości posiłków, które ma pod dostatkiem, na rzecz zakupu nowej gry, przesuwa się do punktu B, jednocześnie należy pamiętać że znajduje się wciąż na tej samej krzywej obojętności. Wraz z przesuwaniem się kolejno do coraz niżej położonych punktów konsument jest coraz mniej skłonny poświęcać kolejne posiłki, na rzecz kolejnej gry. Znajdując się w punkcie D ma on dużą kolekcję gier, ale jest głodny. Powoduje to, że nie chce rezygnować z kolejnych posiłków na rzecz gier. Wraz z przesuwaniem się po krzywej obojętności prawidłowość jest zachowana. Odwracając sytuację konsument jada dużo, ale ma mało gier. Nie będzie on skłonny zrezygnować z posiadanych gier na rzecz kolejnych posiłków, gdyż ma je pod dostatkiem.



<references/>


Autor: Agnieszka Czerwonka
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry