Ocena brak

Koty domowe

Autor /wera Dodano /31.01.2012

Kotami nazywa się przedstawicieli rodziny Felidae obejmującej około 35 gatunków. Kot domowy jest więc całkiem blisko spokrewniony Z lwem, tygrysem i rysiem.
Różne gatunki kotów mają wiele cech wspól­nych. Są one w zasadzie mięsożernymi drapieżnikami, chociaż niektóre z nich, zmuszone do przystosowania się do warunków śro­dowiska, stały się także zwierzętami padlinożernymi. Wszystkie koty z wyjątkiem lwów polują samotnie. Mają one długie, smukłe ciała i są pal-cochodne. Cecha ta umożliwia im bezszelestne podchodzenie do ofiar. Każdy kot, z wyjątkiem geparda, potrafi wciągać pazury.
W ciągu dnia koty widzą równie ostro jak ludzie, jednak w półmroku wzrok kota jest około sześć razy lepszy niż wzrok człowieka. Koty nie widzą jednak w całkowitej ciemności. Oczy kota są po­kryte przezroczystą osłoną, „trzecią" powieką. Dzięki niej zwierzęta równocześnie zmniejszają dostęp światła do oka podczas drzemki i mogą być czujne na wszelkie oznaki zagrożenia.
Koty rejestrują dźwięki niesłyszalne dla czło­wieka. Ucho ludzkie potrafi wychwycić dźwięki o maksymalnej częstotliwości około 20 kHz, na­tomiast ucho kota rozróżnia dźwięki o częstotli­wości do 65 kHz. Zmysł węchu nie jest u kotów dobrze wykształcony, chociaż pełni on istotną funk­cję w okresie godów. Języki kotów są pokryte charakterystycznymi małymi, szorstkimi brodaw­kami rogowymi, które służą do zlizywania mięsa z kości ofiar i czyszczenia sierści.

Kot domowy Felis catus pochodzi ze Starego Świata. Podobne do niego są żbik europejski Felis sylvestris i kot nubijski Felis lybica. Prawdopodob­nie kot domowy i nubijski są genetycznie podobne i w pewnych sytuacjach kot domowy może nadal krzyżować się z gatunkami dzikimi, także ze żbi­kiem. Zdarza się to obecnie coraz rzadziej, gdyż populacje dzikich kotów są coraz mniej liczne na obszarach, gdzie żyją formy udomowione.
Kot domowy jest najbliżej spokrewniony z afry­kańskim kotem nubijskim, gdyż pierwsze doniesie­nia o udomowionych przez ludzi kotach pochodzą z Afryki. Udomowienie prawdopodobnie zaczęło się około 7000 lat temu, a pierwsze wzmianki o oswojonych kotach pochodzą ze starożytnego Egiptu z czasów około 1500 lat przed naszą erą. Kot był uważany przez Egipcjan za zwierzę świę­te i był czczony w świątyniach. Ciała martwych kotów balsamowano i mumifikowano; niektóre były wysyłane do Bubastis i grzebane w pobliżu świątyni bogini Bastet (Pasht) czczonej pod posta­cią lwicy. Sytuacja kota w starożytnym Egipcie nie była właściwie wyjątkowa: Egipcjanie starali się udomowić wiele gatunków dzikich zwierząt, w tym węże i gazele, a koty hodowali przede wszystkim po to, aby chronić składy zboża przed gryzoniami.

Gatunek światowy
Również Rzymianie hodowali te zwierzęta - kości kotów znajdowano w ruinach rzymskich willi. Ssaki te były z pewnością cenione jako tępiciele szkodników: w okresie panowania niemieckiego króla Henryka I (919-936) każdemu, kto był winny umyślnego zabicia dorosłego kota wymierzano karę grzywny w wysokości 60 buszli (jeden buszel -ok. 37 litrów) zboża. Jednakże średniowieczne zabobony sprawiły, że koty były uważane za towa­rzyszy wiedźm. W rezultacie ich właściciele byli czasami prześladowani. We Francji koty palono na stosach aż do XVII wieku, gdy Ludwik XIII za­bronił tych praktyk.
Towarzysząc człowiekowi koty domowe roz­przestrzeniły się na wszystkie kontynenty. Szcze­gólnie dużo jest ich w rejonach o klimacie umiar­kowanym i ciepłym. Na niektórych obszarach miejskich na jednym kilometrze kwadratowym może żyć około 1000 kotów. Koty nie są uważane przez ludzi za szkodniki, dlatego tolerują oni obec­ność tych zwierząt w swoim sąsiedztwie. W Euro­pie i Ameryce Północnej ssaki te występują jako zwierzęta domowe w tak dużej liczbie, że mogły tam rozwinąć się z powodzeniem instytucje ofe­rujące pokarm dla kotów i specjalistyczne usługi z zakresu weterynarii.
Koty są bardzo do siebie podobne pod wzglę­dem budowy. Przedstawiciele większości ras osią­gają niewielkie rozmiary ciała. Ich futro może mieć rozmaitą maść i rysunek oraz długość włosa, cza­sami występują niewielkie różnice w budowie szkieletu, takie jak na przykład brak ogona u mank-sów. Większość tak zwanych starych ras kotów została wyhodowana dopiero pod koniec dziewięt­nastego wieku i na początku wieku dwudziestego.

Zachowania
Koty domowe wykształciły pewne przystosowania, obce ich dzikim krewniakom, co zawdzięczają życiu w otoczeniu człowieka. Wydają się mniej posłuszne i pojętne od innych udomowionych ssa­ków, szczególnie psów. Jednakże liczne różnice w zachowaniu pomiędzy kotami i psami wynikają raczej z trybu życia przodków tych zwierząt, a nie wrodzonej zdolności do uczenia się. Przeprowa­dzone eksperymenty wykazują, że koty są w stanie wykonywać bardzo złożone zadania.
Chociaż mądrość ludowa mówi, że koty chwyta­ją i zabijają myszy i szczury, nie ma jednak pew­nych dowodów na to, że są one skutecznymi tępicielami gryzoni. Podobnie wbrew powszechnej opinii, badania naukowe wskazują, że koty mają mały wpływ na liczebność ptaków.
Koty domowe, tak jak ich dzicy krewniacy, przystępują do rozrodu częściej niż raz w roku. Na przebieg cyklu rozrodczego ma wpływ światło sło­neczne. W okolicach równikowych, gdzie długość dnia i nocy jest mniej więcej jednakowa, koty mogą rozmnażać się przez cały rok i mieć trzy lub czte­ry mioty. W strefach umiarkowanych wyprowa­dzają w roku zwykle dwa mioty, jeden wczesną wiosną, a drugi pod koniec lata. Młode osobniki osiągają dojrzałość płciową w wieku około 8 mie­sięcy i mogą żyć ponad 15 lat. Ciąża u samic trwa zwykle 63 dni. W jednym miocie kocica rodzi prze­ciętnie cztery kocięta.
Normalna temperatura ciała kota wynosi około 38,6°C, jest więc o 2 stopnie wyższa niż tempera­tura ciała człowieka. Dla kotów krytyczną tempe­raturą otoczenia jest 36°C. Powyżej tej wartości w organizmie kota zachodzą zmiany i temperatu­ra jego ciała zaczyna nagle wzrastać. Wtedy zwie­rzę zaczyna dyszeć, chroniąc się w ten sposób przed przegrzaniem. Gruczoły potowe u kotów znajdują się głównie na opuszkach palców, są także w mniej­szej liczbie rozrzucone w skórze tułowia.

Choroby kotów
Jedną z najczęstszych i najgroźniejszych chorób kotów jest FVR (feline viral rhinotracheitis - wirus nieżytu nosa i tchawicy kotów), czyli tzw. kocia grypa. Zarażony wirusem kociej grypy osobnik po dwóch - pięciu dniach dostaje gorączki, zaczyna kichać i staje się osowiały. Następnie występuje stan zapalny oczu i nosa, któremu towarzyszy wy­sięk blokujący otwory nosowe i pokrywający po­wieki. Nie jest ona groźna dla ludzi i innych zwie­rząt. Inną chorobą wirusową jest nosówka, która może w ciągu ośmiu godzin po pojawieniu się pierwszych objawów doprowadzić do śmierci zwie­rzęcia. Często występujące u kotów obleńce wy­wołują takie objawy jak wymioty, dyszenie, krztu­szenie się, wzdęcia i spowolnienie wzrostu. Pasożytami tymi mogą także zarazić się ludzie. Kobiety w ciąży nie powinny brać kotów na ręce i opróżniać kuwet z kocimi odchodami, gdyż mogą zarazić się toksoplazmozą. Choroba ta może spo­wodować poronienie.

Podobne prace

Do góry