Ocena brak

Koszty w mikroekonomii

Autor /Paige Dodano /15.04.2011

 

Koszty rachunkowe są zapisywane w rachunkowości przedsiębiorstwa. Są to czynniki wykorzystywane do produkcji (praca, kapitał, ziemia). Ich wielkość wynika z pomnożenia ilości kupowanych zasobów przez ich cenę wyrażoną w pieniądzu. Tak więc, jeżeli jakiś zasób produkcji nie jest bezpośrednio wyceniony w postaci ceny zakupu, nie jest on traktowany jako koszt.

Koszty rachunkowe nazywane są często kosztami explicite, natomiast koszty alternatywnego zastosowania zasobów (które nie są traktowane jako wydatki firmy) określa się mianem kosztów implicite.

Koszty ekonomiczne to wartość wszystkich zasobów użytych do produkcji. Wartość tę wyznacza koszt najlepszego, alternatywnego zastosowania zasobów (nakładów na czynniki).

Koszty ekonomiczne to wszystkie koszty explicite i implicite, łącznie z zyskiem normalnym niezbędnym do zatrzymania zasobów w danej działalności gospodarczej.

 

Rachunkowe i ekonomiczne ujęcie kosztów znajduje swoje odzwierciedlenie rozumieniu zysku z działalności gospodarczej.

Zysk rachunkowy jest różnicą między całkowitymi przychodami ze sprzedaży produktów lub usług i kosztami explicite (kosztami rachunkowymi).

Zysk ekonomiczny jest różnicą między całkowitymi przychodami a wszystkimi kosztami (explicite i implicite) lub różnicą między przychodami i kosztami alternatywnymi wszystkich nakładów.

 

Zysk rachunkowy = Przychody całkowite - koszty explicite

Zysk ekonomiczny = Przychody całkowite - (koszty explicite + koszty implicite)

 

Koszty rachunkowe w przedsiębiorstwie dzielimy ze względu na:

  1. Istnienie przedsiębiorstwa: Co zmienia produkt?

Koszty proporcjonalne/ Koszty struktury

  1. Współistnienie kosztów: Co można ująć księgowo bezpośrednio lub pojedynczo ?

Koszty bezpośrednie/ Koszty ogólne lub

Koszty pojedyncze/ Koszty wspólne

  1. Uleganie wpływom: Co można zmienić w kosztach z punktu widzenia czasu i hierarchii?

Koszty ulegające wpływom/ Koszty nie ulegające wpływom lub

Koszty zmienne/ Koszty stałe

 

W krótkim okresie czasu koszty produkcji dzielą się na koszty zmienne (koszty zmieniające się wraz ze zmianami wielkości produkcji) oraz koszty stałe (koszty niezależne od rozmiarów produkcji). W długim okresie czasu wszystkie koszty produkcji są zmienne.

 

Koszt stały (fixed cost — FC) jest to koszt ponoszony przez przedsiębiorstwo niezależnie od ilości produktu (przy danych cenach czynników produkcji jest on zależny od nakładów stałych czynników produkcji. Jeżeli nawet przedsiębiorstwo w danym momencie nie produkuje, to ponosi takie koszty jak: czynsze, opłaty leasingowe, koszty ochrony i konserwacji urządzeń, wynagrodzenie stałego personelu, oprocentowanie kredytu itd.).

Koszt zmienny (variable cost — VC) zmienia się wraz ze zmianą ilości produktu, a więc wraz ze zmianą nakładu zmiennych czynników produkcji (obejmuje on wydatki na zakup surowców, materiałów, energii oraz płace zatrudnionych pracowników, w zależności od zmiany ilości produkcji firmy).

Koszt całkowity ( total cost –TC) obliczany jest jako suma iloczynów nakładów czynników produkcji: ziemi, pracy i kapitału oraz ich cen. Składa się on z:

- kosztu stałego,

- kosztu zmiennego.

 

Funkcja kosztów jest relacją między kosztami produkcji i odpowiednią wielkością produkcji.

Oznaczając przez Q wielkość produkcji oraz KC całkowity koszt produkcji, funkcję kosztów zapiszemy następująco: KC = f(Q)

W zależności od okresu czasu rozróżniamy funkcję kosztów w krótkim i w długim okresie.

 

W krótkim okresie czasu pewne koszty produkcji są zmienne, inne zaś koszty są stałe. Można wyróżnić pięć rodzajów kosztów w krótkim okresie czasu, które będą przedmiotem szczegółowej analizy:

- koszty stałe całkowite (KSC),

- koszty zmienne całkowite (KZC),

- koszty całkowite (KC = KSC + KZC),

- koszty przeciętne (stałe, zmienne, całkowite),

- koszty marginalne.

 

Koszt zmienny całkowity (KZC) rośnie w miarę zwiększania rozmiarów produkcji, przy czym tempo wzrostu kosztów jest nierównomierne. Początkowo koszt zmienny całkowity rośnie wolniej (przyrosty kosztu są malejące), następnie zaś, po przekroczeniu pewnego poziomu produkcji, zaczyna wzrastać szybciej (przyrosty kosztu są rosnące). Koszty zmienne związane są z wykorzystaniem w procesie produkcji czynników zmiennych, których ilości wzrastają lub zmniejszają się w zależności od zmian rozmiarów produkcji. Koszt zmienny całkowity (KZC) rośnie w miarę zwiększania rozmiarów produkcji, przy czym tempo wzrostu kosztów jest nierównomierne. Początkowo koszt zmienny całkowity rośnie wolniej (przyrosty kosztu są malejące), następnie zaś, po przekroczeniu pewnego poziomu produkcji, zaczyna wzrastać szybciej (przyrosty kosztu są rosnące).

 

Koszt zmienny przeciętny (KZP) otrzymujemy dzieląc koszt zmienny całkowity przez wielkość produkcji. Zmniejsza się on wraz ze wzrostem produkcji a następnie, po przekroczeniu przez produkcję pewnej wielkości, zaczyna rosnąć.

Koszt całkowity produkcji (KC) jest sumą kosztów stałych całkowitych i kosztów zmiennych całkowitych: KC = KSC + KZC

Krzywa kosztów całkowitych rozpoczyna się zawsze w punkcie krzywej kosztu stałego całkowitego, w którym Q = 0. Następnie krzywa kosztu całkowitego rośnie w identyczny sposób jak krzywa kosztu zmiennego całkowitego (KZC)

 

Koszt marginalny jest ważną kategorią ekonomiczną dla producenta pozwalającą ocenić rentowność decyzji dotyczącej powiększenia produkcji o kolejną, dodatkową jednostkę. Koszt marginalny (KM) definiujemy jako zmianę kosztu całkowitego (KC) wynikającą ze zmiany wielkości produkcji o dodatkową jednostkę (Q). KM = KC/Q

 

Koszt utraconych korzyści, zwany kosztem alternatywnym (opportunity cost). Jeżeli podmiot gospodarczy wybiera spośród więcej niż dwóch możliwości, to kosztem alternatywnym nazywamy wartość najlepszej z możliwych korzyści, utraconej w wyniku określonego wyboru.

 

Podobne prace

Do góry