Ocena brak

KOSZTY JAKOŚCI

Autor /Blandyna Dodano /14.08.2013

Obejmują te składniki kosztów, które stanowiąc wyrażone w pieniądzu celowe zużycie zasobów (czynników pracy), służą eliminowaniu negatywnych z punktu widzenia wyniku finansowego jednostki zjawisk lub procesów gospodarczych, wykazywanych dzięki: kontroli jakości, zapewnianiu jakości oraz zarządzaniu jakością w przedsiębiorstwie. K.j. obejmują zarówno wszystkie składniki kosztów, które powstały w wyniku zapobiegania niezadowalającej jakości, jak i koszty będące wynikiem wystąpienia niezadowalającej jakości.

K.j. można podzielić na dwie grupy: koszty prowadzące do dostosowania jakości produktów lub usług do oczekiwań i potrzeb ich odbiorców (koszty zgodności) oraz koszty wynikające z niedostosowania jakości w jednostce gospodarczej do oczekiwań i potrzeb odbiorców (koszty niezgodności). Takie niedostosowanie jakości może wynikać zarówno z czynników zewnętrznych (np. kiepska jakość nabywanych surowców, brak na rynku pracy odpowiednio wykwalifikowanych pracowników), jak i wewnętrznych (np. zła jakość lub niski poziom technologiczny posiadanych urządzeń, słaba organizacja i dyscyplina pracy, brak procedur i kontroli jakości produktów). Koszty zgodności jakości produktów lub usług z wymaganiami i potrzebami ich odbiorców obejmują koszty związane m.in. z zatrudnianiem lub podnoszeniem kwalifikacji pracowników, z projektowaniem systemu wyszukiwania błędów, dokonywaniem konserwacji i przeglądów zapobiegawczych, monitorowaniem i nadzorem, z wdrażaniem robotyzacji. Z kolei koszty niezgodności obejmują m.in. koszty ponoszone w związku z utylizacją odpadów, naprawą braków, ponowną obróbką elementów wytwarzanych wyrobów, koszty reklamacji, napraw gwarancyjnych i rękojmi, koszty inspekcji, koszty pomyłkowych lub spóźnionych usług dla klientów.

Inny podział k.j. wskazuje na: koszty zapobiegania, koszty spełniania wymagań klienta (w tym koszty weryfikacji projektu, koszty szkoleń, planowania jakości itp.), koszty oceny stopnia spełniania wszystkich wymagań klienta (w tym koszty kontroli produktu, koszty testów laboratoryjnych itp.), koszty awarii wewnętrznej (w wyniku zakłóceń procesu wytwórczego powodujących niezaspokojenie potrzeb klienta) oraz koszty awarii zewnętrznej (powstałe w wyniku stwierdzenia przez klienta niespełnionych wymagań).

Aczkolwiek wymienione przykładowo składniki kosztów były stosowane w rachunku kosztów i wyników od wielu lat, to jednak pojęcie k.j. powstało stosunkowo niedawno, wraz z wdrażaniem do praktyki systemów zarządzania jakością globalną (Total Quality Management, TQM). Aby powiązać system zarządzania jakością globalną z funkcjami rachunkowości zarządczej, należy wyspecyfikować główne grupy technik (procedur), związanych z zapewnianiem jakości procesów gospodarczych, z uwzględnieniem długości okresu odpowiedniej do ich zadziałania. Pierwsza z grup procedur, pod nazwą kontroli jakości, koncentruje się na krótkim okresie, wiąże się głównie z przeszłością (analiza, ocena poprzedniego procesu wytwórczego) i ma na celu zaprzestanie produkowania braków w procesach w najbliższej przyszłości. Z kolei procedura nazywana zapewnianiem jakości odnosi się do okresu średniego, koncentruje się na teraźniejszości i dotyczy uruchamiania procesów mających na celu zapobieżenie pojawianiu się braków. Zarządzanie jakością odnosi się natomiast do dalszej przyszłości (okres długi) i polega na zarządzaniu ludźmi, zasobami materialnymi i niematerialnymi itp. w procesie systematycznego doskonalenia produktów i usług oferowanych odbiorcom.  

Podobne prace

Do góry