Ocena brak

Kostnienie na podłożu chrzęstnym

Autor /Irmina674 Dodano /22.08.2013

Na podłożu chrzęstnym rozwijają się kości długie. Rozwój tych kości poprzedzony jest pojawieniem się w nich modelu chrzęstnego zbudowanego z chrząstki szklistej. Kostnienie to przebiega jednocześnie naokoło modelu chrzęstnego (kostnienie okołochrzęstne) i w jego części wewnętrznej ( kostnienie śródchrzęstne). W wyniku kostnienia okołochrzęstnego powstaje mankiet kostny. Jest on on wynikiem rozwoju na podłożu mezenchymatycznym.

W przebiegu kostnienia na podłożu chrzęstnym wyróżnia się następujące etapy:

  • Z tkanki mezenchymatycznej powstaje chrząstka szklista tworząca model chrzęstny kości. Ma ona kształt zbliżony do powstającej kości i składa się z trzonu oraz dwóch nasad na obu końcach. Powstawanie kości rozpoczyna się w trzonie.

  • Na powierzchni modelu chrzęstnego powstaje ochrzęstna. Komórki jej różnicują się w osteoblasty. Osteoblasty produkują substancję międzykomórkową i wytwarzają beleczki kości grubowłóknistej. Następnie ulegają one mineralizacji. W wyniku tego na powierzchni chrząstki, dookoła części środkowej trzonu modelu chrzęstnego powstaje mankiet kostny (kostnienie okołochondralne). W ochrzęstnej wzrasta ilość naczyń krwionośnych, zwiększa się ilość komórek osteogennych oraz osteoblastów i w części środkowej trzonu przekształca się ona w okostną.

  • Powstały na powierzchni chrząstki mankiet kostny uniemożliwia jej dalsze odżywianie. Skutkiem tego jest degeneracja komórek chrzęstnych w centralnej części trzonu chrząstki szklistej. Komórki chrząstki ulegają przerostowi (powiększa się ich wielkość), a cytoplazma ulega silnej wakuolizacji. Jednocześnie substancja międzykomórkowa ścieśnia się, ulega częściowemu rozkładowi, które powoduje powiększenie się jamek chrzęstnych. Następuje mineralizacja (wapnienie) substancji podstawowej. Chondrocyty ulegają rozpadowi. W ten sposób powstaje pierwotny punkt kostnienia.

  • Od okostnej do pierwotnego punktu kostnienia wnika pęczek naczyniowy łącznie z tkanką mezenchymatyczną. Zawiera on komórki prekursorowe osteoklastów, komórki osteogenne i naczynia krwionośne. Komórki osteogenne różnicują się w osteoblasty. Osteoblasty lokują się na pozostałych częściach zwapniałej chrząstki i wytwarzają substancję międzykomórkową. Tworzą się beleczki kostne. Są to beleczki kości grubowłóknistej splotowatej. Równocześnie pojawiają się chondroklasty (komórki chrzęstnogubne), które niszczą chrząstkę. W ten sposób tworzy się wolna przestrzeń dla nowo powstających beleczek kostnych. Kostnienie od wewnątrz modelu chrzęstnego to kostnienie śródchrzęstne. 

  • Proces degeneracji komórek chrzęstnych i tworzenie substancji kostnej postępuje w kierunku nasad. Jednocześnie działają osteoklasty niszcząc powstałe beleczki kostne. Powstaje stopniowo powiększająca się jama szpikowa, w której pojawiają się komórki macierzyste szpiku.

  • Komórki chrząstki szklistej, które znajdują się w części przynasadowej ( między trzonem a nasadą) dzielą się intensywnie i wytwarzają płytkę wzrostową zwaną także chrząstką wzrostową lub nasadową. Podziały chondrocytów pobudza somatomedyna ( hormon wątroby). Dzięki chrząstce nasadowej możliwy jest wzrost chrząstki. Chondrocyty ułożone są w niej w grupy izogeniczne słupkowe ( w szeregach równoległych do długiej osi modelu chrzęstnego). 

    W skład chrząstki nasadowej wchodzi kilka stref ułożonych poprzecznie do długiej osi. Są to :

  • chrząstka spoczynkowa leżąca od strony nasady, podobna do chrząstki szklistej

  • chrząstka proliferująca (dzieląca się) o komórkach płaskich ułożonych w stos jedna na drugiej

  • chrząstka hipertroficzna

  • chrząstka wapniejąca i degenerująca

  • beleczki przynasady, tzw. beleczki kierunkowe (beleczki chrzęstnokostne) – są to pierwotne beleczki kostne zawierające resztki substancji międzykomórkowej chrząstki.

W obrębie chrząstki nasadowej odbywa się stały wzrost kości na długość aż do okresu pokwitania.

  • W części środkowej nasad modelu chrzęstnego powstają wtórne punkty kostnienia.

  • Na tym etapie chrząstka pozostaje tylko w chrząstce nasadowej. Intensywnie w niej zachodzące w niej podziały odsuwają nadal nasady od trzonu, dzięki czemu możliwy jest wzrost kości na długość. Jednocześnie cały czas ma miejsce pogrubianie mankietu kostnego z jednoczesnym niszczeniem kości od wewnątrz. W wyniku tego kość wzrasta na grubość i powiększa się jama szpikowa.

  • Zanika chrząstka nasadowa i zastępuje ją tkanka kostna. To powoduje zahamowanie wzrostu kości na długość. Powstaje kostne połączenie nasad i trzonu (ok.18 r. życia u kobiet i ok. 20 r. życia u mężczyzn)

Podobne prace

Do góry