Ocena brak

KOSSAKOWSKI JÓZEF KAZIMIERZ, KORWIN

Autor /sciaga Dodano /29.02.2012

KOSSAKOWSKI JÓZEF KAZIMIERZ, KORWIN, ur. 16 III 1738 w Szyłach (Żmudź), zm. 9 V 1794 w Warszawie, biskup, działacz konfederacji targowickiej, komediopisarz, publicysta, powieściopisarz. Ksiądz od 1761, biskup tytularny 1775, inflancki 1781, stronnik saski, przeciwnik Stanisława Augusta, był jednym z przywódców konfederacji barskiej na Litwie, od schyłku l. siedemdziesiątych - jednym z czołowych rzeczników orientacji ros. (od 1787 pobierał pensję z ambasady). Drapieżnie chciwy, bogacił się nie przebierając w środkach, zwł. kiedy w czasach targowickich wraz z bratem Szymonem, hetmanem w. litew., sprawował na Litwie rządy. Odegrał istotną rolę w doprowadzeniu do akceptacji II rozbioru przez sejm 1793; zaskoczony przez wybuch insurekcji w Warszawie, został powieszony publicznie z wyroku sądu powstańczego.

Twórczość K. obejmuje komedie dydakt.-obycz., w których wolnomyślnemu środowisku warsz. przeciwstawiony został tradycyjny dwór szlach. (tetralogia: Warszawianin w domu, wyst. 1784, wyd. 1786, Panicz gospodarz, jw., Mądry Polak po szkodzie, wyst. i wyd. 1786, Warszawianin na wojnie, nie zachowany), powieść —» Ksiądz Pleban (1786) oraz publicystykę (autorstwo nie zawsze pewne), m. in. dialog Obywatel (t. 1 1788) z przedstawieniem projektów reform, gł. w zakresie ustroju miast, głośny pamflet na I. Potockiego i H. Kołłątaja Rozmowy Solona z Kadym (1790). Autorstwo przekładu franc. przeróbki tragedii Szekspira Groby Werony, czyli Romeo i Julia (wyst. 1799) nie jest pewne. Pamiętniki... 1738-1788 wyszły drukiem 1891.

PSB 14 (A. Zahorski). 

Jerzy Jackl

Podobne prace

Do góry