Ocena brak

KORPORACJE PRAWA PUBLICZNEGO

Autor /majka Dodano /28.03.2011

 

Korporacja prawa publicznego to podmiot administracji publicznej wyposażony we władztwo administracyjne, ukonstytuowany według zasady członkostwa i istniejący niezależnie od liczby lub zmiany członków. Istotą korporacji jest udział w niej grupy osób, które ją stanowią. Pojęcie korporacji prawa publicznego jest pojęciem szerszym od terminu samorządu. Samorząd jest formą decentralizacji administracji sprawowanej przez korporacje.

SAMORZĄDPodstawową kategorią korporacji prawa publicznego jest samorząd, któremu państwo przekazało część swoich funkcji administracyjnych i wyposaża go w osobność prawną, w tym osobowość prawną w dziedzinie prawa publicznego. Przedmiot działania samorządu nie różni się więc od przedmiotu działania administracji rządowej. Samorząd jest odrębną jednostką od państwa. Wykonuje swoje zadania w sposób samodzielny, niezależny od państwa. Państwo może jedynie sprawować nadzór nad działalnością samorządu biorąc jedynie pod uwagę kryterium legalności i tylko w zakresie określonym przez prawo. Poza tym zakresem państwo nie może się mieszać w działalność samorządu. Co ważne to właśnie podmioty bezpośrednio zainteresowane, sami obywatele sprawują administrację albo mają przynajmniej taki wpływ na działania administracji publicznej, że administracja ta powinna się z nimi liczyć. Wzmacnia to niewątpliwie instytucje demokratyczne państwa i stwarza dla obywateli możliwość rzeczywistego wpływu na bieg spraw publicznych oraz dostosowanie administracji do rzeczywistych potrzeb ludzkich.

Do istotnych cech samorządu należy zaliczyć: 1. korporacyjny, zrzeszeniowy charakter (przepisy prawa powinny zapewnić określonym grupom społecznym i wyłonionym przez nie organom prawo do zarządzania swoimi sprawami) – muszą być organy2.obligatoryjność, obowiązkowość przynależności-członkiem samorządu staje się z mocy ustawy, a nie dobrowolnie na podstawie własnego oświadczenia woli 3 .grupy te i ich organy wykonują zadania należące do administracji publicznej –przywilej i obowiązek4.zdecentralizowany sposób wykonywania zadań administracji

5. atrybut władztwa wobec członków korporacji

Wyróżniamy samorząd terytorialny i samorządy specjalne: wyznaniowy (kryterium przynależności: wyznanie), narodowościowy (kryterium przynależności: narodowość), gospodarczy oraz zawodowy. Samorząd terytorialny jest inaczej nazywany komunalnym lub powszechnym. Kryterium przynależności jest zamieszkanie na danym terytorium. Samorząd terytorialny wprowadza bezpośrednio sama konstytucja w art. 16 ust.1. W Polsce możemy wyróżnić samorząd gminny, powiatowy i wojewódzki. Samorząd zawodowy to grupy społeczne wykonujące ten sam zawód. Jego tworzenie przewiduje konstytucja RP w art. 17 ust.1. W Polsce tylko niektóre zawody z mocy prawa mają swoje samorządy. Są to przeważnie wolne zawody. Przykłady samorządów zawodowych: adwokacki, radców prawnych, lekarski, aptekarski, komorniczy. Konstytucja RP w art. 17 ust. 2 przewiduje również możliwość tworzenia w drodze ustawy także innych samorządów. Można więc tworzyć także samorząd gospodarczy. Jednak zawsze trzeba brać pod uwagę wolność podejmowanie działalności gospodarczej. Samorząd gospodarczy jest więc dobrowolnym zrzeszeniem osób wykonujących daną działalność gospodarczą, jest związkiem publicznoprawnym, którego uczestnicy są powiązani więzią gospodarczą. Biorąc więc pod uwagę cechę samorządu jaką jest obowiązkowa przynależność, samorząd gospodarczy nie jest typowym samorządem.

 

Kwestie sporne w literaturze co do istnienia osobowości prawnej

W literaturze z pojęciem samorządu łączy się element istnienia osobowości prawnej określanej jako osobowości prawa publicznego. W ślad za osobowością prawną wyodrębnia się kategorię praw majątkowych w przypadku samorządu terytorialnego – mienie samorządowe.

 

Rola samorządu:

  • Rola społeczna, która dosłownie poleca na oddawaniu administracji publicznej w ręce grup społecznych

  • Wzmacnianie instytucji demokratycznych państwa

  • Stwarza możliwość rzeczywistego wpływu obywateli na bieg spraw publicznych

  • Zapobiega zbiurokratyzowaniu administracji,

  • poddanie jej bieżącej kontroli społecznej

  • wzmocnienie jej skuteczności przez dostosowanie jej do rzeczywistych potrzeb środowisk ludzkich i warunków w jakich żyją

Podobne prace

Do góry