Ocena brak

KORONA

Autor /Pudens Dodano /28.03.2012

(wkładany na głowę cesarza, króla) Symbol władzy monarszej używany od wczesnego śrdw., zwykle w postaci złotej obręczy z liliami, krzyżykami, klejnotami itp.; heraldyczna korona rangowa w hierarchii feudalnej (książęca, hrabiowska, baranowska itd.); przen. władza monarsza; waluta różnych krajów; pająk, świecznik wiszący, zazw. mosiężny (ozdobiony wisiorkami szklanymi nazywano w XVIII w. lustrem, dziś - żyrandol); z łac. corona 'wieniec; gzyms' od gr. koróńe 'przedmiot zakrzywiony; pierścień'; zob. Egipski(e korony);. Wieniec. Korona cierniowa a. ciernista wieniec cierniowy, włożony na głowę Chrystusa wg Biblii, Ew. wg Mat., 27, 29; Marek, 15, 17; Jan, 19, 2; przen. męka, cierpienie.

Korona Królestwa Polskiego, łac. Corona Regni Poloniae, od poł. XIV w: nazwa określająca zazw. ziemie podległe władzy króla polskiego i wszystkie ziemie historycznie i etnicznie polskie. Od unii lubelskiej Korona, jako przeciwstawienie Litwy, oznaczała ziemie tzw. koronne, leżące w obrębie Rzplitej, wydzielone granicą w 1569 od Wielkiego Księstwa Litewskiego. Do Korony po roum, do Litwy po pieniądze dawne przysł. Korona męczeńska symbol hołdu, czci za mękę, za śmierć męczeńską.

Korona Polska... herby i familie rycerskie podstawa heraldyki pol., najbogatsze źródło informacji o szlachcie pol. z wydanych w dobie przedrozbiorowej; herbarz (t. 1-4; 1728-43) opracowany przez jezuitę Kaspra Niesieckiego, 1682-1744, oparty W znacznej mierze na dokumentach i drukach okolicznościowych, odznaczający się krytycyzmem, który autorowi przyniósł wiele przykrości ze strony nie dość uhonorowanej w herbarzu szlachty.

Po rozbiorach herbarz uznawano jako materiał dowodowy przy legitymacjach szlacheckich. J.N. Bobrowicz opracował i opublikował w 1839-46 drugie, rozszerzone wydanie. Korona św. Stefana symbol władzy królewskiej na Węgrzech od XIV w. do 1944.

Korona św. Wacława tradycyjne (od XIV w.) pojęcie, odnoszące się do terytorium obejmującego Czechy, Morawy, Śląsk i Lużyce. Korona Wschodu Antiochia, zał. w 300 pne. stolica państwa Seleucydów, jedno z głównych ekonomicznych i kulturalnych centrów świata hellenistycznego, a od 64 pne. jedno z największych miast cesarstwa rz.

Korona żywota w Biblii, Apok. 2,10: „Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci koronę żywota." Żelazna korona Lombardii korona starożytnych królów longobardzkich, użyta już przy koronacji króla Longobardii Agilulfa w 591.

W 774 Karol Wielki zdetronizował ostatniego króla, Dezyderiusza, i sam ukoronował się żelazną koroną jako władca Italii; uczynili to także: Hęnryk Luksemburski (cesarz Henryk VII) w 1311 jako król Lombardii, Fryderyk III w 1452 i Karol V w 1519. W 1805 Napoleon I sam włożył ją sobie na głowę w czasie koronacji na króla Włoch.

Nazwa korony pochodzi od wtopionego w nią wąskiego paska żelaza, który wg legendy miał być przekutym gwoździem z Krzyża Św., znalezionego przez św. Helenę, matkę cesarza Konstantyna Wielkiego. Poza tym korona jest złota, wysadzana drogimi kamieniami.

Koronacje w Polsce odbywały się początkowo w Gnieźnie (pierwsza-BolesławaChrobrego-1025), od 1320 (koronacja Władysława I Łokietka) w Krakowie, trzykrotnie w Warszawie (Stanisław Leszczyński, Stanisław August i Mikołaj I Romanow).

Koronacja Dariusza, wł. Incoronazione di Dario, opera (1716) Antonia Vivaldiego. Koronacja Poppei, wł. Incoronazione di Poppea, opera (Wenecja 1642) Claudia Monteverdiego, libretto: G.F. Busenello wg Roczników Tacyta, poezji Wergiliusza i Horacego. Dzieło 74-letniego kompozytora będące hymnem na cześć miłości i jednym z najznakomitszych arcydzieł w historii muzyki.

Podobne prace

Do góry