Ocena brak

KONTROLA SĄDOWA: sądownictwo administracyjne, NSA

Autor /Abdon Dodano /24.11.2011

1.Sądownictwo administracyjne.

W toku rozwoju historycznego ukształtowały się różne typy kontroli nad adm. i tak można wyróżnić:

  • kontrolę wykonywana wyłącznie powołane w tym celu sadownictwo administracyjne

  • kontrole wykonywaną przez sady powszechne

  • typ mieszany kontroli wykonywanej przez sady powszechne i przez specjalistyczne sądownictwo administracyjne.

Sadownictwo adm. polega w zasadzie na orzekaniu o legalności aktów adm. przez organy o charakterze sądowym.Jeśli jest, więc mowa o sadownictwie adm w odróżnieniu od innych rodzajów sądownictwa, to czynimy to ze względu na cel tego sądownictwa. Organ sądowy kontroluje powstały akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem i orzeka o jego ważności z tego właśnie punktu widzenia Sądownictwo adm. jest najczęściej sadownictwem kasacyjnym. Oznacza to, że sąd orzeka czy akt administracyjny jest ważny, czy nie. Gdy sąd stwierdzi, że akt jest nieważny, to wówczas sam nowego aktu nie wydaje, lecz jedynie znosi akt organu kontrolowanego, który z kolei wydaje akt nowy. Wydając nowy akt organ administracyjny jest jednak związany interpretacją ustawy dokonaną przez sąd administracyjny.

W sądownictwie administracyjnym można wyróżnić system oparty o zasadę klauzuli generalnej oraz system oparty o zasadę enumeracji.

System klauzuli generalnej polega na tym że wszystkie akty adm. ,bądź wszystkie akty określonego rodzaju , podlegają kontroli sadu adm. Jednak niektóre akty wyłączone są spod kontroli sądu adm.. Dlatego system klauzuli generalnej często łączy się z negatywną klauzulą enumeracyjną , tzn. z klauzulą wyliczającą akty administracyjne wyłączone spod kontroli sądu adm.

Można też odróżnić w organizacji sadownictwa administracyjnego system ochrony prawa i ochrony prawa przedmiotowego. System ochrony prawa podmiotowego polega na tym,że sad adm. działa tylko na wniosek osoby, której prawo podmiotowe zostało przez akt naruszone. Orzecznictwo sądowe ogranicza się tylko do orzekania o tych aktach, które zostały zaskarżone przez osoby uprawnione. “ legitymowane".

Natomiast w system prawa przedmiotowego jest to system mający na celu zapewnienie przestrzegania prawa przedmiotowego, zbudowany z punktu widzenia legalności aktów adm.

W systemie ochrony prawa przedmiotowego skargę można wnosić nie tylko na nielegalny akt adm., lecz także na nielegalne rozporządzenie, którego legalność sad kontroluje i w wyniku przeprowadzonej kontroli rozporządzenie może uchylić.

W systemie ochrony prawa przedmiotowego sąd może wkraczać z urzędu albo też z czyjejkolwiek inicjatywy (actio popularis), a nadto kontroli poddawane są również akty o charakterze generalnym(rozporządzenia , statuty itp.)

Różnica między ochroną prawa przedmiotowego, a ochroną prawa podmiotowego polega na tym, że w prawie przedmiotowym, np., jeśli minister wyda rozporządzenie niezgodne z ustawa to w systemie prawa przedmiotowego można wnieść skargę na nielegalne rozporządzenie. Natomiast w systemie prawa podmiotowego skargę będzie mogła wnieść osoba, która otrzymała akt adm. ( decyzję), wydaną na podstawie nielegalnego rozporządzenia i przez to niezgodna z prawem.

Podobne prace

Do góry