Ocena brak

Konstytucyjne zasady wymiaru sprawiedliwości – (pojęcie wymiaru sprawiedliwości, katalog zasad w świetle Konstytucji RP)

Autor /Borys Dodano /10.08.2011

Wymiar sprawiedliwości jest funkcją działalności państwa polegającą na rozstrzyganiu sporów o prawo, w których przynajmniej jedną ze stron jest osoba fizyczna lub podmiot podobny (np. osoba prawna). Spory te rozstrzygane w trybie przepisanym przez prawo.

W Polsce, jak określa Konstytucja, wymiar sprawiedliwości sprawują sądy: Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Tym samym trybunały znajdują się poza strukturą polskiego wymiaru sprawiedliwości, jednak w szerokim ujęciu termin wymiar sprawiedliwości odnosi się również do nich.

Wymiar sprawiedliwości opiera swe działanie i organizację na kilku konstytucyjnych zasadach. Zasady te to m.in.:

1) zasada jednolitości systemu sądownictwa, zapewniająca jednolite stosowanie prawa

przez wszystkie sądy na terenie Polski.

2) zasada niezawisłości sędziów - oznacza zakaz integracji organów państwowych i innych podmiotów w sprawy będące przedmiotem rozstrzygnięć dokonywanych przez sędziego.

3) zasada udziału ławników ludowych - reprezentują oni społeczny punkt widzenia, mogą wypowiadać się w sprawie kary i winy.

4) prawo do obrony - przysługuje skarżonemu w procesie karnym. Prawo to jest jednym z podstawowych praw obywatelskich.

W Konstytucji, głównie w rozdziałach II i VIII, znajdujemy przepisy wyra­żające fundamentalne zasady ustroju i działania sądów. Najważniejsze z nich są następujące:

• niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 173, 178),

• nadzoru judykacyjnego Sądu Najwyższego (art. 183),

• udziału obywateli w rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw fart. 182),

• jednolitości sądów (art. 174),

• dwuinstancyjnego postępowania sądowego (art. 78, 176),

• sądowej kontroli działalności administracji publicznej (art. 184).

Do góry