Ocena brak

Konstruktywizm

Autor /Rita Dodano /31.10.2012

1) w szerszym znaczeniu, zwł.
w architekturze - podkreślanie funkcjonalnej, celowej i racjonalnej konstrukcji - ogólna zasada kształtowania
bryły zgodnie z logiką konstrukcji;

2) kierunek
w plastyce nowocz., z lat 20. i 30. XX w. dominujący
w Rosji i oddziałujący silnie na sztukę eur. Twórcą k.
był W. Tatlin, który w 1913 wystawił przestrzenne,
podwieszane konstrukcje i kompozycje reliefowe z
różnych materiałów, bliskie dadaistycznym pracom
Picabii, Duchampa i Schwittersa.

Później rozwój k.
szedł w kierunku zastosowania w architekturze wyników
uzyskanych przez eksperymenty konstruktywistyczne,
przy jednoczesnym wykorzystywaniu nowej
techniki i nowych materiałów, jak szkło i żelazo.
Hasłem kierunku była synteza sztuki, nauki i wiedzy
techn. Pierwszym, sztandarowym dziełem k. był projekt
Pomnika ku czci III Międzynarodówki W. Tatlina
(1919-20). Z k. wiązało się w tym czasie wielu artystów
ros., m.in. N. Gabo, A. Pevsner, A. Rodczenko
i El Lissitzky.

Głównym ośrodkiem k. w latach 1918-21 był
Wchutemas - założony w miejsce daw. moskiewskiej
akademii - Państwowy Wyższy Zakład Artystyczno—
Techniczny, gdzie wykładali m.in. K. Malewicz,
Tatlin, Pevsner, El Lissitzky. Ok. 1920 w grupie
konstruktywistów ros. nastąpił rozłam. Zespół skupiony
wokół Tatlina, z którym związany był także
Majakowski, dążył do wprzęgnięcia sztuki w służbę
rewolucji i wykorzystania eksperymentów konstruktywistycznych
w budownictwie i sztuce użytkowej.

Druga grupa, pod wodzą Gabo i Pevsnera
wraz z Malewiczem, występowała przeciwko Tatlinowi
zarzucając jego dziełom "maszynowy romantyzm",
w obronie "czystego konstruktywizmu" o
charakterze spekulatywnym.

W 1920 Gabo i Pevsner
ogłosili w Moskwie Manifest realistyczny. Oficjalna
wystawa sztuki ros., zorganizowana w 1922
w Berlinie, w Galerie van Diemen, była pierwszą
wielką manifestacją sztuki konstruktywistycznej w
zach. Europie. Idee k. wprowadzone zostały przez
Lissitzky'ego do «Bauhausu«, gdzie splotły się z pokrewnymi
ideami hol. grupy «De Stijl», propagowanymi
przez T. van Doesburga.

W Polsce k. zamanifestował się po raz pierwszy
wystawą Nowej Sztuki w Wilnie w 1923 z uczestnictwem
m.in. H. Stażewskiego, W. Strzemińskiego
i M. Szczuki.

W rok później stworzona została grupa
«Blok», która istniała do 1926. U podłoża programu
«Bloku» leżało dążenie do objęcia twórczością artyst.
wszystkich dziedzin życia, poszukiwano syntezy formy
obejmującej całą współczesność. Po rozpadnięciu
się «Bloku» w 1926 powstała grupa «Praesens» kontynuująca
w pewnym stopniu założenia ideowe
«Bloku». W jej skład weszła część członków «Bloku»
oraz zespół awangard, architektów (B. Lachert, H. Syrkusowa,
S. Syrkus, J. Szanajca). Celem grupy było
propagowanie nowych prądów w architekturze i sztuce
oraz współpraca architektów z malarzami.

W 1929
W. Strzemiński wraz z K. Kobro i H. Stażewskim wystąpili
z «Praesensu» tworząc grupę «a.r.», która akcentowała
ideę integracji nowej sztuki. Artyści z
«a.r.» stworzyli kolekcję dzieł międzynar. awangardy,
która stała się podstawą zbiorów sztuki nowocz. obecnego
Muzeum Sztuki w Łodzi,

(franc. constructwism, od łac. constructio 'spojenie')

Podobne prace

Do góry