Ocena brak

KONSTRUKCJA, TYPY I FUNKCJE TEORII W NAUCE O POLITYCE - ZDANIA TEORII I ICH UZASADNIANIE

Autor /Edzio Dodano /10.06.2011

ZDANIA TEORII

Zdania – zbiory twierdzeń, praw, hipotez (a więc obiektów językowych)będące elementem teorii.

UZASADNIANIE ZDAŃ TEORII

Jako teorię możemy zakwalifikować tylko takie opisy i twierdzenia, które zostały należycie uzasadnione, w sposób intersubiektywnie dostępny , tak aby uznanie ich prawdziwości lub fałszywości było niezależne od tego kto je wypowiada. Możliwie dostateczne uzasadnienie to jeden z warunków pozaformalnych stawianych twierdzeniom teorii.

UZASADNIĆ ZDANIE: to tyle co wykazać, że zostały dotrzymane warunki wystarczające do uznania tego zdanie za prawdziwe. Najczęściej wyróżnia się 4 rodzaje uzasadnień, różniących się między sobą warunkiem przyjmowanym za wystarczający do uznania tego zdania za prawdziwe:

Warunki: 1. Dokonanie odpowiednich spostrzeżeń

2. odwołanie się do odpowiednich konwencji terminologicznych

3. odwołanie się do intuicji

4. odwołanie do pewnych zdań już uznanych za prawdziwe

Uzasadnienie jest to szczególny rodzaj rozumowania który polega na wyprowadzeniu z danej hipotezy logicznych następstw, w postaci zdań obserwacyjnych, których wartośc logiczna prawdy lub fałszu może być ustalona na podstawie obserwacji ( lub eksperymentu).

2 podstawowe metody uzasadniania zdań:

INDUKCJA: (koncepcja usystematyzowana przez Roberta Mertona) uprawniony aczkolwiek zawodny sposób zarówno dochodzenia do twierdzeń naukowych, jak i ich sprawdzania. Jest to proces za pośrednictwem którego badacz może przechodzić od faktów znanych do formułowania przez siebie twierdzeń teoretycznych, które maja te obserwowalne fakty wyjaśnić. Dane twierdzenie ( hipoteza) zostaje wtedy uznane za częściowo potwierdzone ( zweryfikowane), jeżeli wyprowadzone z niego następstwa logiczne, w formie zdań obserwacyjnych SA zgodne z naszym doświadczeniem zmysłowym. To częściowe potwierdzenie nazywamy SPRAWDZIANEM POZYTYWNYM lub KONFIRMACJĄ. Jest to schemat zawody gdyż : prawdziwość przesłanek nie gwarantuje prawdziwości wniosku, co najwyżej wnioski mogą osiągać wysokie prawdopodobieństwo.

  • Prawa i teorie nawet jeżeli są prawdziwe, to są jedynie logicznie przypadkowymi prawami o zależnościach współwystępowania lub następstwa czasowego zdarzeń.

DEDUKCJA (HIPOTETYZM) – (Karl Popper) krytyczny wobec indukcjonizmu, proponuje SPRAWDZIAN NEGATYWNY (FALSYFIKACJĘ) , polegający na sprawdzaniu wszelkich następstw logicznych przyjmowanej swobodnie hipotezy i w przypadku , gdyby tylko jedno z tych następstw okazało się fałszywe, uznaniu sprawdzanej hipotezy za obaloną (sfalsyfikowaną). Rozumowanie dedukcyjne oparte jest na regule MT (modus tollendo tollens- cokolwiek to znaczy:>) jest więc niezawodne.

  • W dedukcji przechodzi się od przesłanek do wniosku zgodnie z kierunkiem wynikania logicznego. W indukcji przechodzi się od przesłanej do wniosku niezgodnie z kierunkiem wynikania.

Uzasadnienie musi spełniać warunki INTERSUBIEKTYWNEJ KONTROLI:

  • Intersubiektywna komunikowalność – polega m.in. na stosowania definicji nominalnych, sprawiających, że treść semantyczna zdań staje się publiczna i niezależna od intuicji badaczy, powszechnie dostępna.

  • Intersubiektywna sprawdzalność – gwarantująca każdemu kto zechce, wykonanie dowolnej liczby obserwacji czy eksperymentów sprawdzających daną tezę .

Kontrola spełniająca te 2 warunki musi odwoływać się do doświadczenia ESKTRASPEKCYJNEGO tj. zewnętrznego, które po to aby mogło być dane wielu badaczom, musi być skierowane na zewnątrz w kierunki u świata publicznego. Twierdzenie naukowe staje się prawdziwe, niezależne od tego kto i kiedy je sformułował.

  • W praktyce trudno osiągnąć taki ideał, a stopień intersubiektywizacji jest skorelowany ze stopniem matematyzacji , wzrasta im jest bardziej sformalizowany matematycznie

Podobne prace

Do góry