Ocena brak

Konkurencja niedoskonała

Autor /Jordan Dodano /14.04.2011

 

W warunkach rzeczywistości ekonomicznej na rynku pracy panuje z reguły konkurencja niedoskonała. Jedną z zależności jakie powstają pomiędzy kupującymi a sprzedającymi pracę w warunkach konkurencji niedoskonałej jest monopson. Oznacza on sytuację,

kiedy na rynku występuje jedyny kupujący dany produkt lub dany czynnik produkcji (w tym wypadku czynnik pracy). W wielu miejscowościach w Polsce istnieje jedno duże przedsiębiorstwo, dające zatrudnienie większości mieszkańców danej miejscowości. Równocześnie przedsiębiorstwo to sprzedaje swoje produkty na wielu rynkach konkurencyjnych, na których jest jednym z wielu sprzedających. Monopson zwiększa zatrudnienie do określonego momentu, do momentu zrównania się kosztu marginalnego pracy (relacja przyrostu kosztu całkowitego do przyrostu zatrudnienia) z przychodem ze sprzedaży produktu marginalnego. W przypadku monopsonu relacja płacy i wielkości zatrudnienia jako funkcji traci sens. Wielkość zatrudnienia jest ograniczona poprzez punkt w którym monopson, nastawiony na maksymalizację zysku, osiągnie zysk maksymalny. W porównaniu do przedsiębiorstwa doskonale konkurencyjnego monopson zatrudnia mniej pracowników i płaci mniejszą płacę za jednostkę pracy.

Monopol bilateralny jest to sytuacja na rynku niedoskonale konkurencyjnym kiedy monopsonowi towarzyszy po stronie podaży pracy monopol pod postacią związków zawodowych. Pracownicy zrzeszeni w silnym związku zawodowym są jedynym sprzedającym pracę na rynku, jego celem jest maksymalizacja przychodów ze sprzedaży pracy pracowników zrzeszonych w związku. Monopson, jest jedynym kupującym czynnik pracy na danym rynku- kieruje się również maksymalizacją własnych korzyści. W przypadku monopolu bilateralnego zarówno sprzedający jak i kupujący pracę są monopolistami. O ile żaden z nich nie zgodzi się na warunki podyktowane przez stronę przeciwną, wówczas nie istnieje żadne rozwiązanie w zakresie płacy i wielkości zatrudnienia na rynku pracy. Monopol bilateralny nie opiera się na mechanizmie rynkowym lecz na mechanizmie negocjacji między dwoma grupami społecznymi- związkami zawodowymi i pracodawcami. Nieco odmienna sytuacja dotyczy monopolu związków zawodowych po stronie podaży pracy, a odpowiadającemu mu po stronie popytu na pracę układowi wielu przedsiębiorstw (kupujących) konkurencyjnych. Związki zawodowe chronią pozycję swoich członków, negocjując z pracodawcami warunki płacowe oraz inne warunki pracy. Naciski związków zawodowych na wzrost płacy prowadzą, ceteris paribus, do zmniejszenia zatrudnienia (wzrostu bezrobocia). Np. związek ustala wysokość płacy na określonym poziomie, ponieważ popyt na pracę jest dany, więc przedsiębiorstwo zwalnia pewną ilość pracowników. Jednocześnie wysoka płaca przyciąga na rynek nowych pracowników. Tworzy się nadwyżka rynkowa pracowników, bezrobocie wzrasta.

Bezrobocie jest charakterystycznym zjawiskiem dla zbyt wielkiej podaży pracy na rynku pracy.

Podobne prace

Do góry