Ocena brak

Konflikty społeczne – geneza, typologia, funkcje i sposoby ich rozwiązywania

Autor /Ferdynand Dodano /03.01.2012

Konflikt – (łac. Confliktus-zderzenie, spór przed sądem)

Bywa rozmaicie definiowany. W najszerszym ujęciu obejmuje takie pojęcia jak: sprzeczność, rywalizacja, konkurencja, protest, napięcia, agresja, walka itp.

Pojęcie to przez wielu socjologów wielokrotnie definiowane, terminowi nadaje się bardzo szeroki zakres.

Dehrendorf – używa terminu konflikt zarówno dla oznaczenia kontestacji, konkurencji, sporu i napięcia, jak i dla oznaczenia otwartych starć pomiędzy siłami społecznymi

M Deutsch – konflikt istnieje wszędzie tam, gdzie pojawiają się sprzeczne dążenia lub czynności. Sprzeczności te mogą się przejawiać bądź w postaci napięć wewnętrznych(walki motywów) bądź rywalizacji między osobami lub grupami osób o określone dobra i wartości.

W węższym ujęciu to określony rodzaj walki powstałej na podłożu sprzeczności i napięc psychospołecznych . W tej walce ścierające się ze sobą strony (lub jedna z nich) starają się, zmierzają do narzucenia przeciwnikowi takiego stanu rzeczy, którego nie może on lub nie chce zaakceptować.

Najczęściej u podłoża konfliktów społecznych tkwi walka o określone dobro materialne, prestiż, władzę, wartości ideologiczne i moralne

L. A. Coser – pisze: konflikt społeczny to walka ludzi reprezentujących odmienne wartości lub walka o dostęp do statusu, władzy bądź ograniczonych dóbr, w której to walce celem pozostających w konflikcie stron jest nie tylko osiągnięcie pożądanych wartości, lecz także zneutralizowanie, ograniczenie, lub wyeliminowanie przeciwników. A więc :

W konflikcie występują

  1. problem sporny – np. jakieś dobro materialne, idea lub ukł stosunków społecznych

  2. zwalczające się strony – jednostki lub grupy ludzkie

  3. cel – osiągnięcie pewnych korzyści kosztem przeciwnika

  4. walka – zamierzone działanie skierowane przeciwko innym.

Konflikt pojawia się zazwyczaj wtedy, gdy jedna ze stron chce utrzymać jakiś określony stan rzeczy, druga zaś dąży do jego zmiany lub wtedy gdy obydwie strony dążą do zmiany określonego stanu rzeczy, ale cele lub sposoby zmiany są różnie pojmowane.

Istotą stosunków konfliktowych jest walka (może przybierać różne formy) np. biernego oporu, agresji bezpośredniej (np. atak werbalny lub fizyczny), agresji pośredniej (podburzanie innych przeciwko przeciwnikowi)

Aby zaistniał konflikt w pełnym tego słowa znaczeniu atak podjęty przez jedną ze stron musi być odwzajemniony przez stronę zaatakowaną.

TYPOLOGIA KONFLIKTÓW

Typologii konfliktów można dokonać z różnych powodów. Punktem wyjścia dla dokonania podziału mogą być przeróżne przesłanki.

Istnieje bardzo wiele rozmaitych podziałów konfliktów.

Te najpowszechniej znane to:

* Konflikt społeczny bezpośredni – bez pośrednictwa osób trzecich (osób, instytucji)

  • Konflikt społeczny pośredni – prowadzony z dominującym udziałem osób trzecich, nie będących stroną w konflikcie. Konflikt społeczny pośredni – prowadzony z dominującym udziałem osób trzecich, nie będących stroną w konflikcie.

  • K. S. Elementarny – występuje pojedyńczo, nie nakładają się na niego inne konflikty

  • K. S molekularny – mogą się nakładać na siebie różne problemy. Przez to zyskuje on na sile.

  • K. S. Jawny – uświadamiany i manifestowany (to umożliwia próby rozwiązania)

  • K. S. Ukryty – nieuświadomiony, często wyparty do nieświadomości, brak szans na rozwiązanie.

  • K. S. Ideologiczny – wynika ze sprzeczności w sferze aprobowanych, wyznawanych wartości, norm, programów ideologicznych

  • K. S. Klasowy – sprzeczność interesów klas społecznych w sferze ekonomicznej i ideologicznej.

  • K. S. Kulturowy – powstaje gdy kontaktujący się ze sobą przedstawiciele odmiennych kultur uświadamiają sobie sprzeczność własnych wartości i czują, ze są ona w pewien sposób zagrożone.

  • K. S. Organizacyjny – zachodzi wśród jednostek lub kultur powiązanych ze sobą jakimiś zależnościami np. w zakładzie pracy.

  • K. S. Pokoleń - między dwoma generacjami – rodziców i dzieci

  • K. S. Poznawczy – jednostki różnią się w ocenie tej samej rzeczywistości i wyciągają z niej odmienne wnioski dot. Jej ich działania.

Powszechnie wiadomo, że wszelkie konflikty między ludźmi powodują nie tylko różnorodne straty materialne ale również nie mniej istotne szkody moralne. Przez konflikty ludzie tracą nie tylko czas i pieniądze ale też zdrowie.

Konflikty nie są tylko destrukcyjnym elementem życia społecznego.

Konflikty eliminują, niszczą także grupy, zbiorowości, systemy wartości, a to stanowi przeszkodę w dalszym rozwoju społeczeństwa. Szczególne znaczenia mają tu konflikty klasowe, międzygrupowe, kulturowe, , międzypaństwowe.

Problem rozwiązywania konfliktów staje się doniosłym zagadnieniem dla współczesnych społeczeństw. Wynika to właśnie z faktu niebezpieczeństw jakie mogą nieść ze soba nawarstwiające się konflikty.

Sposób prawidłowego rozwiązywania problemu zależy od rodzaju konfliktu.

Znacznie łatwiej rozwiązać konflikt pomiędzy dwoma jednostkami niż między wielkimi społecznościami, narodami.

W konfliktach pomiędzy narodami ludzie powinni szukać mechanizmów pozwalających na rozwiązywanie konfliktów w sposób zabezpieczający interesy obu stron. Jest to możliwe gdy zostaną pomimo konfliktu zachowane formy współpracy w rozwiązywaniu własnych problemów, zaspokajaniu potrzeb i realizowaniu interesów.

Natomiast gdy problem dotyczy wybranych, konkretnych jednostek, to sukces, czyli zaniknięcie konfliktu może tkwić w nawiązaniu odpowiedniego kontaktu, również w umiejętności zawierania kompromisów.

Funkcje konfliktów to wg mnie pozytywne aspekty jakie mogą one wnieść w nasze życie.

Prowadzenie konfliktu umożliwia

*wypowiadanie swojego zdania na dany temat - pozwala kształtować tę umiejętność. Prezntowanie własnego stosunku do omawianego problemu, wyrażanie własnego zdania na dany temat, nie raniąc przy tym innych to bardzo trudna sztuka.

  • wymiana poglądów – to również w pewien sposób funkcja konfliktu.

  • Poznawanie nowych idei

Do góry