Ocena brak

Konflikty religijne. Arianizm i nestorianizm

Autor /Lewin Dodano /02.05.2012

 

  • Już za czasów Kostantyna Wielkiego i jego następców wybuchł pierwszy wielki konflikt wewnątrz kościoła. Głównym jego teatrem była Aleksandria, gdzie toczyły się walki religijne pomiędzy zwolennikami teologa Ariusza a późniejszego patriarchy Aleksandrii Atanazego. Ariusz twierdził, że Jezus nie był Bogiem, lecz tylko emanacją Boga- Ojca. Jego poglądy i naukę potępił zwołany przez Konstantyna I sobór w Nicei (325). Jednak arianizm zyskał sobie wielu zwolenników nawet na dworze cesarskim w późniejszych czasach w osobach następców Konstantyna- Konstancjusza II, Walensa, Justyny (regentki Walentyniana II). Rozszerzył się on za pośrednictwem stolicy wśród ludów germańskich- Wizygotów, Ostrogotów, Wandalów, Burgundów, Longobardów i in.

  • Cios arianizmowi zadał Teodozjusz Wielki, który na II soborze powszechnym w Konstantynopolu w 381 r. potępił oficjalnie naukę Ariusza jako herezję. Wyznawcy arianizmu ulegli prześladowaniom najpierw na Wschodzie, a później po rozszerzeniu władzy Teodozjusza- na Zachodzie. W V w. po najazdach germańskim arianizm wśród obywateli cesarstwa zaczął zanikać. Stał się on religią najeźdźców.

  • Znacznie groźniejszy był V- wieczny konflikt pomiędzy szkołami teologiczno- filozoficznymi Antiochii i Aleksandrii. Wybuchł on w trakcie największego natężenia wędrówek ludów. Pierwsza z nich reprezentowała tendencję do pogodzenia dogmatów chrześcijańskich z rozumem, aleksandryjska zaś była przesiąknięta mistycyzmem. Przedstawiciel antiocheńskiej szkoły, patriarcha Konstantynopola od 428 r., Nestoriusz, głosił naukę o dwóch naturach Chrystusa, występując przeciw nadmiernemu kultowi Marii, jako matki człowieka, w którego wcielił się Bóg.

  • Poglądy Nestoriusza spotkały się ze znacznym sprzeciwem w Konstantynopolu, gdzie kwitł kult Bogarodzicy, szczególnie wśród fanatycznych mnichów. Podpuszczali oni lud przeciwko patriarsze także w Egipcie i azjatyckich prowincjach, gdzie kult maryjny zrósł się z prastarym kultem pogańskim Wielkiej Macierzy- Kybele, Artemidy efeskiej, Izydy.

  • Na czele opozycji antynestoriańskiej stanęła szkoła aleksandryjska z patriarchą Cyrylem na czele. Na zwołanym przez cesarza Teodozjusza II soborze w Efezie w 341 r. zwyciężyło stanowisko Cyryla, a nestorianizm został oficjalnie potępiony. Po pewnych wahaniach cesarz poparł ostatecznie Cyryla. Nestorianizm przetrwał jakiś czas w pewnych środowiskach intelektualnych (szkoła w Edessie), jednak ostatecznie został wytępiony, a jego zwolennicy uzyskali schronienie w Persji. Stamtąd prowadzili szeroko zakrojoną akcje misyjną, zyskując zwolenników chrześcijaństwa w Indiach, Azji Środkowej, a nawet Chinach.

Podobne prace

Do góry